Łukasz WójcikWłaściciele pomp ciepła w Polsce stają w obliczu wyjątkowo wysokich rachunków za energię elektryczną po tej zimie. Utrzymujące się niskie temperatury spowodowały rekordowe zapotrzebowanie na prąd, co bezpośrednio przełożyło się na znaczny wzrost kosztów ogrzewania w domach wyposażonych w te urządzenia.
Rachunek za 1100 złotych w grudniu - czy to norma?
Minister energii Miłosz Motyka odniósł się do konkretnego przypadku właściciela domu o powierzchni 130 metrów kwadratowych, który za grudzień otrzymał rachunek w wysokości 1100 złotych. Dom był wyposażony w pompę ciepła o mocy 7 kW oraz instalację fotowoltaiczną 5,5 kW.
"To jest sytuacja bardzo złożona" - wyjaśniał minister w programie "Gość Poranka" w TVP Info. Wskazał on na kilka kluczowych czynników, które mogą wpływać na wysokość rachunków:
- Prawidłowość instalacji pompy ciepła
- Odpowiednia certyfikacja urządzenia
- Przystosowanie do polskich warunków klimatycznych
- Sposób rozliczenia energii (net billing lub net metering)
Eksperci uspokajają - pompa ciepła nadal opłacalna
Paweł Lachman, prezes Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła "PORT PC", ocenia, że pokazany rachunek nie oznacza, iż całość kosztów to ogrzewanie. Realnie koszt pracy pompy ciepła mógł wynieść około 700-800 złotych, a pozostała część to opłaty stałe i prąd bytowy.
Kluczowym aspektem jest rozliczenie roczne, a nie pojedyncze miesiące zimowe. Jak podkreśla ekspert, w polskim klimacie ponad 65-70 procent rocznych kosztów ogrzewania przypada na trzy miesiące: grudzień, styczeń i luty.
"Dla dobrze dobranego systemu w podobnym domu łączny koszt ogrzewania pompą ciepła zwykle mieści się w przedziale 3500-4000 złotych rocznie, zwłaszcza przy współpracy z instalacją fotowoltaiczną"
Wpływ mrozów na efektywność pomp ciepła
Andrzej Dragan, specjalista ds. pomp ciepła w firmie Kermi, wyjaśnia, że rachunek za energię może gwałtownie wzrosnąć, gdy długotrwałe mrozy zbiegają się z niską produkcją energii z fotowoltaiki. W takich warunkach pompa ciepła pracuje dłużej i z niższą sprawnością.
Rekord zapotrzebowania na moc w polskim systemie elektroenergetycznym padł 9 stycznia 2026 roku o godzinie 11:45, gdy wyniosło ono 29,2 GW brutto. To bezpośredni efekt utrzymujących się mrozów w całym kraju.
Współczynnik efektywności w zimie
W grudniu miesięczny współczynnik efektywności (SCOP) powietrznych pomp ciepła mógł spaść do poziomu 2,0-2,5, podczas gdy w pozostałych miesiącach sezonu grzewczego typowe wartości wynoszą około 3,0, a w okresach przejściowych często znacznie więcej.
Problemy z jakością urządzeń na polskim rynku
Minister Motyka zwrócił uwagę na istotny problem dotyczący jakości dostępnych na polskim rynku pomp ciepła. Jak wynika z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wspólnie z Krajową Administracją Skarbową, ponad 94 procent modeli pomp ciepła nie spełnia wymaganych standardów.
"Ważne jest to, żeby certyfikacja tych urządzeń była prawidłowa, żeby nie dochodziło do sytuacji, kiedy pompy ciepła, które powinny funkcjonować do -5 stopni, są instalowane w naszym systemie" - podkreślił minister.
Kluczowe czynniki wpływające na koszty
Eksperci wskazują na kilka elementów, które mają decydujący wpływ na wysokość rachunków za ogrzewanie pompą ciepła:
- Prawidłowy dobór mocy - zbyt mała pompa powoduje częstą pracę grzałki elektrycznej, przewymiarowana pracuje w trybie taktowania
- Jakość montażu - nieprawidłowa instalacja może znacznie podnieść koszty eksploatacji
- Standard izolacji budynku - lepsze ocieplenie oznacza niższe zużycie energii
- Zastosowanie bufora ciepła - stabilizuje pracę systemu
- Prawidłowa regulacja - odpowiednia krzywa grzewcza i temperatura zasilania
Najczęstsze źródła ogrzewania w Polsce
| Źródło ogrzewania | Udział w rynku |
|---|---|
| Gaz | 40% |
| Węgiel | 26% |
| Drewno | 10% |
| Ciepło systemowe | 9% |
| Energia elektryczna (w tym OZE) | Pozostałe |
Rekomendacje dla właścicieli
Minister energii nie ukrywał, że w obecnej sytuacji najwięcej zapłacą osoby korzystające z pomp ciepła bez instalacji fotowoltaicznej. Jednocześnie pozytywnie ocenił decyzje tych właścicieli, którzy zachowali alternatywne źródła ogrzewania na wypadek awarii lub ekstremalnych warunków pogodowych.
Eksperci podkreślają, że ocena opłacalności pompy ciepła powinna zawsze uwzględniać bilans całoroczny, a nie tylko okres najniższych temperatur. Połączenie fotowoltaiki z pompą ciepła realnie obniża koszty ogrzewania w skali roku, choć nie eliminuje wyższych rachunków w zimowych miesiącach.
Dla osób rozważających inwestycję w pompę ciepła kluczowe jest wybór certyfikowanego urządzenia przystosowanego do polskich warunków klimatycznych oraz zapewnienie profesjonalnego montażu i uruchomienia systemu.
