Łukasz WójcikAmerykański producent kultowych odkurzaczy robotycznych iRobot, twórca legendarnej serii Roomba, złożył oficjalny wniosek o ochronę przed wierzycielami w ramach procedury Chapter 11 w sądzie w stanie Delaware. Decyzja ta kończy wieloletni okres problemów finansowych firmy i otwiera drogę do przejęcia przez chińskiego partnera produkcyjnego.
Dramatyczny spadek na giełdzie
Reakcja rynku na ogłoszenie restrukturyzacji była natychmiastowa i bezlitosna. Akcje iRobota spadły o około 70 procent w pierwszych godzinach handlu na amerykańskiej giełdzie, osiągając poziom zaledwie 1,30 dolara za akcję. To dramatyczny kontrast z czasami świetności spółki, gdy na początku 2021 roku jedna akcja była wyceniana w okolicach 140 dolarów.
W ciągu ostatnich trzech lat firma straciła niemal całą swoją kapitalizację rynkową - cena akcji skurczyła się o 97 procent. Spółka, która jeszcze w 2021 roku była warta 3,56 miliarda dolarów, obecnie jest wyceniana na około 140 milionów dolarów.
Przyczyny kryzysu finansowego
Problemy iRobota narastały systematycznie po pandemii COVID-19. Firma zmagała się z kilkoma kluczowymi wyzwaniami:
- Spadek wydatków konsumenckich na urządzenia domowe
- Zakłócenia w globalnych łańcuchach dostaw
- Rosnąca konkurencja ze strony tańszych producentów z Azji, szczególnie chińskiej firmy Ecovacs Robotics
- Nowe amerykańskie cła, w tym 46-procentowa stawka na import z Wietnamu
Według dokumentów sądowych, tylko w 2025 roku dodatkowe cła zwiększyły koszty firmy o 23 miliony dolarów, znacząco utrudniając planowanie przyszłej działalności.
Nieudane przejęcie przez Amazon
Szansą na uratowanie sytuacji miała być transakcja z Amazon.com ogłoszona w 2022 roku o wartości 1,4 miliarda dolarów. Przejęcie mogło zapewnić firmie stabilne finansowanie oraz dostęp do globalnego ekosystemu technologicznego giganta e-commerce.
Plany pokrzyżowały jednak europejskie organy ochrony konkurencji, które zgłosiły poważne zastrzeżenia regulacyjne. W ramach rozliczenia zerwanej umowy iRobot otrzymał od Amazona ponad 90 milionów dolarów rekompensaty, jednak większość tych środków została przeznaczona na koszty doradcze oraz częściową spłatę pożyczki pomostowej.
Chiński partner przejmuje kontrolę
W ramach planu restrukturyzacyjnego kontrolę nad iRobotem przejmie Shenzhen PICEA Robotics wraz ze swoją spółką zależną Santrum Hong Kong. Chiński partner już wcześniej odkupił od amerykańskiej firmy inwestycyjnej zadłużenie iRobota o łącznej wartości 191 milionów dolarów.
"To przełomowy moment w zabezpieczeniu długoterminowej przyszłości iRobot. Partnerstwo z Picea wzmacnia naszą kondycję finansową, zapewniając stabilność naszym klientom, partnerom i dystrybutorom"
- powiedział Gary Cohen, prezes iRobot.
Historia sukcesu i obecna sytuacja
iRobot został założony w 1990 roku przez trzech inżynierów z Massachusetts Institute of Technology. Początkowo firma koncentrowała się na projektach obronnych i kosmicznych, zanim w 2002 roku wprowadziła na rynek rewolucyjnego robota sprzątającego Roomba.
Odkurzacz autonomiczny szybko zdobył globalną popularność i stał się synonimem robotów sprzątających. W kolejnych latach firma sprzedała ponad 40 milionów urządzeń domowych na całym świecie, budując silną i rozpoznawalną markę.
Obecnie Roomba posiada około 42 procent udziału w amerykańskim rynku robotów odkurzających oraz aż 65 procent w rynku japońskim. Firma zatrudnia 274 pracowników, a jej siedziba mieści się w Bedford w stanie Massachusetts.
Przyszłość marki Roomba
Zarząd zapewnia, że pomimo zmian własnościowych, postępowanie upadłościowe nie powinno zakłócić działania aplikacji, programów dla klientów, współpracy z globalnymi partnerami ani wsparcia produktowego. Firma planuje kontynuację rozwoju technologii inteligentnego domu pod nowym właścicielem.
Według planu restrukturyzacyjnego, Picea przejmie całość kapitału spółki i umorzy pozostałe 190 milionów dolarów długu oraz dodatkowe 74 miliony dolarów zobowiązań wynikających z umowy produkcyjnej. Pozostali wierzyciele i dostawcy mają zostać spłaceni w całości.
W dokumentach złożonych do sądu iRobot poinformował, że wartość jego aktywów oraz zobowiązań mieści się w przedziale od 100 do 500 milionów dolarów.
