Agnieszka WiśniewskaHalloween to czas, gdy miłośnicy kina grozy mogą w pełni oddać się swojej pasji. Długie jesienne wieczory sprzyjają seansowi klasycznych horrorów i najnowszych produkcji, które gwarantują dreszczyk emocji. Przedstawiamy przewodnik po najlepszych filmach idealnych na halloweenową noc.
Historia kina grozy - od niemych klasyków po współczesne arcydzieła
Kino grozy towarzyszyło kinematografii od samych początków. Już w erze niemej twórcy sięgali po gotycką literaturę, czego najlepszym przykładem pozostaje "Nosferatu" z 1922 roku w reżyserii Friedricha Wilhelma Murnaua. Przełom dźwiękowy nie osłabił popularności filmowych zjaw - przeciwnie, lata 30. przyniosły rozkwit franczyzy Universal Monsters.
Kultowe produkcje jak "Drakula" (1931) z Belą Lugosim czy "Frankenstein" (1931) z Borisem Karloffem wyznaczały standardy gatunku. Za ojca współczesnego horroru uznaje się Alfreda Hitchcocka, który w "Psychozie" (1960) połączył grozę z psychoanalizą i problematiką egzystencjalną.
Europejskie kino grozy - więcej swobody, więcej brutalizmu
Europejscy reżyserzy mogli sobie pozwolić na większą swobodę niż ich amerykańscy koledzy ograniczeni Kodeksem Haysa. Rezultatem były przełomowe dzieła jak "Podglądacz" Michaela Powella i "Maska Szatana" Mario Bavy, oba z 1960 roku, które wprowadzały niespotykany dotąd poziom brutalizmu.
Horrory satanistyczne i narodziny slashera
Lata 60. i 70. to czas rozkwitu horrorów satanistycznych. Kluczowe produkcje tego nurtu to:
- "Dziecko Rosemary" (1968) Romana Polańskiego
- "Egzorcysta" (1973) Williama Fredkina
- "Omen" (1976) Richarda Donnera
Równolegle formował się gatunek slashera za sprawą "Teksańskiej masakry piłą mechaniczną" (1974) i "Piątku trzynastego" (1980). Lęk przed kosmiczną pustką skumulował się w "Obcy - ósmy pasażer Nostromo" (1979) Ridleya Scotta.
Pięć klasycznych horrorów idealnych na Halloween
1. "Widmo" (Henri-Georges Clouzot, 1955)
Psychologiczny dreszczowiec francuskiego mistrza suspensu przeszedł do historii za sprawą szokującej sceny w wannie. Film opowiada o dyrektorce szkolnego internatu, która wraz z kochanką męża planuje jego morderstwo. Gdy plan się komplikuje, w murach szkoły zaczynają dziać się nadnaturalne zjawiska.
2. "Pokojówka" (Kim Ki-young, 1960)
Koreański psychologiczny dreszczowiec, który wykracza poza standardowe schematy horroru. Opowiada o destrukcyjnym wpływie tytułowej pokojówki na harmonię rodziny Kim. To rozważania o zgubie ludzkiej namiętności, nakręcone tuż przed zaostrzeniem cenzury w Korei Południowej.
3. "Duch" (Tobe Hooper, 1982)
Klasyk otoczony tragiczną legendą - trylogia zyskała miano przeklętej ze względu na tajemnicze okoliczności śmierci członków obsady. Film o rodzinie Freelingów, która po przeprowadzce do nowego domu mierzy się z paranormalnymi zjawiskami, to przede wszystkim traktat o sile rodzinnych więzi. Produkcja wsławiła się rewolucyjnymi efektami specjalnymi nagrodzonymi BAFTA.
4. "Nosferatu wampir" (Werner Herzog, 1979)
Niemiecko-francuska koprodukcja łączy adaptację powieści Brama Stokera z estetyką niemieckiego ekspresjonizmu. Klaus Kinski w roli hrabiego Draculi po raz pierwszy w historii kina pokazał tragiczne oblicze wampira tłamszonego samotnością. Film wykorzystuje technikę światłocienia, potęgując uczucie pustki i beznadziei.
5. "Noc żywych trupów" (George A. Romero, 1968)
Kamień milowy w historii horroru, który zapoczątkował trend na historie o inwazji zombie. Niskbudżetowa produkcja Romero stała się kultowa i wyznaczała standardy gatunku na dziesięciolecia.
Współczesne horrory dostępne online
Dla widzów poszukujących nowszych produkcji warto zwrócić uwagę na kilka wysoko ocenianych tytułów dostępnych w serwisach streamingowych:
"Oddaj ją" (2025)
Uznawany za najlepszy horror roku film opowiada o przyrodnich rodzeństwie oddanych pod opiekę tajemniczej Laury po śmierci rodziców. Produkcja łączy elementy horroru, thrillera i dramatu obyczajowego w doskonale skomponowany koktajl filmowy.
"Ukryty wymiar" (1997)
Klasyk science fiction z elementami grozy, który nie został doceniony w czasie premiery, a dziś uchodzi za jeden z najlepszych horrorów lat 90. Opowiada o ekipie astronautów badających statek kosmiczny, z którym od siedmiu lat nie ma kontaktu.
"Czerwone pokoje" (2023)
Kanadyjski thriller uznawany za jeden z najlepszych dreszczowców XXI wieku. Film śledzi sprawę serii morderstw w Quebecu i tajemniczą osobę obserwującą proces sądowy. To niepokojący portret współczesnego społeczeństwa i samotności.
Seriale grozy na Halloween
Miłośnicy dłuższych form mogą sięgnąć po serial "To: Witajcie w Derry", będący kontynuacją filmowego hitu "To". Produkcja dostępna w HBO Max przenosi widzów do znanego z twórczości Stephena Kinga miasteczka Derry.
Gdzie obejrzeć filmy grozy
Większość wymienionych tytułów dostępna jest w popularnych serwisach streamingowych. HBO Max oferuje bogatą bibliotekę horrorów, w tym najnowsze produkcje Warner Bros. Discovery. Netflix, Amazon Prime Video i inne platformy również regularnie wzbogacają swoją ofertę o klasyki i nowości kina grozy.
Halloween to idealny moment, by nadrobić filmowe zaległości i odkryć nowe perły kina grozy. Niezależnie od preferencji - czy to klasyczne horrory, współczesne dreszczowce, czy psychologiczne thrillery - każdy znajdzie coś dla siebie na straszny wieczór.
