Agnieszka WiśniewskaEliza Kącka została laureatką najbardziej prestiżowej polskiej nagrody literackiej – Nike 2025. Pisarka i literaturoznawczyni zdobyła to wyróżnienie za zbiór esejów "Wczoraj byłaś zła na zielono", który porusza trudne tematy macierzyństwa i wychowywania dziecka neuronietypowego.
Podwójne zwycięstwo autorki
Gala rozdania nagród odbyła się 5 października w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Eliza Kącka odniosła podwójny sukces – oprócz głównej nagrody jury, otrzymała także Nagrodę Czytelników, co świadczy o wyjątkowym odbiorze jej książki zarówno wśród krytyków, jak i zwykłych miłośników literatury.
Podczas ceremonii, którą prowadziła Grażyna Torbicka, autorka podkreśliła, że tą książką "spłaca córce dług". Wzruszający moment nastąpił, gdy na scenę wbiegła córka pisarki – książkowa "Ruda" – towarzysząc mamie w tym wyjątkowym momencie.
O czym opowiada nagrodzona książka
Esej "Wczoraj byłaś zła na zielono" to głęboko osobista opowieść matki próbującej zrozumieć świat swojej neuronietypowej córki. Jak sama autorka wyjaśniała:
To próba biografii uczestniczącej. Towarzyszę dziecku, które stosunkowo mało ze świata mi odsłania, jego sposób postrzegania świata pozostaje dla mnie tajemnicą.
Kącka nie ogranicza się jedynie do opisania relacji matka-córka. W swojej pracy zgłębia również zmagania ze światem zewnętrznym, który często okazuje się bezduszny wobec osób w spektrum autyzmu. Autobiograficzna proza doczekała się już teatralnej adaptacji na scenie Teatru Dramatycznego w Warszawie.
Konkurencja w finale Nike 2025
W 29. edycji konkursu o Nagrodę Literacką Nike rywalizowało siedem wybitnych pozycji. Wśród finalistów znaleźli się:
- Beata Guczalska – za biografię "Konrad Swinarski. Biografia ukryta"
- Ignacy Karpowicz – za powieść "Ludzie z nieba" (piąta nominacja tego autora)
- Kora Tea Kowalska – za esej "Patrz pod nogi. O zbieraniu rzeczy" (debiut literacki)
- Paweł Sołtys – za esej "Sierpień"
- Dorota Masłowska – za zbiór opowiadań "Magiczna rana"
- Tomasz Różycki – za zbiór poezji "Hulanki i swawole"
Znaczenie nagrody
Nagroda Literacka Nike, przyznawana już po raz 29., to nie tylko prestiżowe wyróżnienie, ale także nagroda pieniężna w wysokości 100 tysięcy złotych. Jury pod przewodnictwem Justyny Jaworskiej doceniło różnorodność współczesnej polskiej literatury, w której mocno zaznaczyła się eseistyka.
Zwycięstwo Elizy Kąckiej pokazuje, jak ważne miejsce w polskiej literaturze zajmują osobiste, autentyczne historie poruszające uniwersalne tematy rodzicielstwa i akceptacji różnorodności. Jej esej stał się głosem wszystkich rodziców zmagających się z wychowywaniem dzieci neuronietypowych w często nieprzygotowanym na to społeczeństwie.
