Tomasz ZielińskiPrzedświąteczne przygotowania w polskich domach często obejmują zakup gotowych mas makowych, które mają ułatwić przygotowanie tradycyjnego makowca. Najnowsze badania przeprowadzone przez Fundację Pro-Test rzucają jednak nowe światło na jakość tych popularnych produktów.
Niepokojące wyniki laboratoryjnych analiz
Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa - Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach przeprowadził na zlecenie Fundacji Pro-Test kompleksowe analizy czterech mas makowych różnych marek. Badania obejmowały aż 528 różnych substancji czynnych, koncentrując się na wykrywaniu pozostałości pestycydów.
Rezultaty okazały się zaskakujące - w trzech z czterech przebadanych próbek wykryto obecność pestycydów. Laboratorium zidentyfikowało od jednego do czterech różnych związków chemicznych w poszczególnych produktach.
Ranking mas makowych według poziomu zanieczyszczeń
Analiza wykazała znaczące różnice między markami dostępnymi na polskim rynku:
Najczystszy produkt
Masa makowa Bakalland okazała się jedynym produktem całkowicie wolnym od wykrywalnych pozostałości pestycydów, zajmując pierwsze miejsce w rankingu.
Umiarkowane zanieczyszczenie
Na drugim miejscu uplasowała się masa makowa z bakaliami marki Helio, w której znaleziono jedną substancję - piraklostrobinę w ilości 0,009 mg/kg. Eksperci podkreślają, że jest to związek o niskiej szkodliwości, a wykryta ilość była wielokrotnie niższa od dopuszczalnego poziomu dla maku wynoszącego 0,2 mg/kg.
Najwyższe poziomy pestycydów
Ostatnie miejsca ex aequo zajęły dwa produkty, w których wykryto po cztery różne pestycydy:
- Masa makowa z bakaliami Bakello (marka własna Biedronki) - zawierała: acetamipryd, cyprodynil, metalaksyl i pirymetanil
- Masa makowa z bakaliami "Stąd Takie Dobre" (Kaufland) - zawierała: fluopyram, glifosat, protiokonazol i tebukonazol
Interesującym faktem jest to, że wszystkie trzy badane produkty pochodzą od tego samego producenta - firmy Helio S.A., co wskazuje na różnice w standardach jakości w zależności od specyfikacji zamówienia i marki.
Problem "koktajlu pestycydów"
Choć każdy z wykrytych pestycydów jest dopuszczony do stosowania w rolnictwie i jako pojedyncza substancja uznawany za bezpieczny, eksperci zwracają uwagę na zjawisko określane jako "efekt koktajlu pestycydów".
Konsumenci nie są narażeni na jeden pestycyd w jednym produkcie, ale na całe ich mieszaniny - obecne równolegle w różnych produktach, spożywanych często tego samego dnia
Coraz więcej badań naukowych wskazuje, że łączna ekspozycja na pestycydy może wpływać na zdrowie, nawet jeśli każda substancja osobno mieści się w dopuszczalnych limitach.
Analiza składu - ile maku w masie makowej?
Badanie etykiet ujawniło również zaskakujące informacje o składzie gotowych mas makowych. Okazuje się, że zawartość maku w tych produktach wynosi jedynie 22-24 procent.
Pozostałą część stanowią:
- Woda
- Cukier
- Niewielka ilość bakalii
- Dodatki technologiczne (skrobia, aromaty, regulatory kwasowości)
- W niektórych przypadkach miód (zaledwie 1 procent)
Brak norm dla gotowych produktów
Ważnym aspektem jest fakt, że dla gotowych mas makowych nie zostały określone odrębne maksymalne poziomy pozostałości pestycydów. Istniejące limity odnoszą się do poszczególnych surowców, a nie do produktu finalnego, co utrudnia jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa.
Wskazówki dla konsumentów
Przy wyborze gotowej masy makowej eksperci zalecają zwrócenie uwagi na:
- Procentową zawartość maku w produkcie
- Ilość cukru i dodatków technologicznych
- Obecność bakalii i ich udział w składzie
- Wyniki niezależnych testów jakości
Alternatywą może być samodzielne przygotowanie masy makowej, co pozwala na pełną kontrolę nad składnikami i ich jakością. Choć wymaga to więcej czasu, gwarantuje świeżość i pozwala uniknąć niepożądanych dodatków.
Wyniki badań Fundacji Pro-Test pokazują, że różnice między produktami dostępnymi na rynku mogą być znaczące, a świadome decyzje zakupowe powinny opierać się nie tylko na cenie i marce, ale także na rzetelnych analizach jakości produktów.
