Michał LewandowskiOd 1 stycznia 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprowadzi automatyczne przeliczanie emerytur czerwcowych przyznanych w latach 2009-2019. Ta rewolucyjna zmiana ma na celu naprawienie wieloletniej niesprawiedliwości wobec emerytów, którzy przez lata otrzymywali niższe świadczenia z powodu niekorzystnych zasad waloryzacji.
Kto skorzysta na nowych przepisach
Nowe regulacje obejmą około 100 tysięcy świadczeniobiorców, którzy znaleźli się w niekorzystnej sytuacji ze względu na miesiąc przejścia na emeryturę. ZUS automatycznie przeliczy świadczenia bez konieczności składania dodatkowych wniosków przez zainteresowanych.
Przepisy dotyczą następujących grup osób:
- Osoby, które w latach 2009-2019 przeszły na emeryturę od czerwca lub miały przeliczoną emeryturę od tego miesiąca
- Beneficjenci rent rodzinnych po zmarłych, którym ZUS ustalił lub przeliczył emeryturę od czerwca w latach 2009-2019
- Osoby pobierające rentę rodzinną po zmarłych, którzy osiągnęli wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) i zmarli w czerwcu w latach 2009-2019, ale nie zdążyli złożyć wniosku o emeryturę
Dlaczego emerytury czerwcowe były niższe
Problem z emeryturami czerwcowymi wynikał z ówczesnych przepisów dotyczących waloryzacji składek. W przypadku ustalania wysokości emerytury w czerwcu nie uwzględniano dodatkowych waloryzacji kwartalnych, lecz wyłącznie roczną. W rezultacie emeryci przechodzący na świadczenie w tym miesiącu mogli otrzymywać emerytury nawet o kilkaset złotych niższe niż osoby składające wnioski w innych miesiącach.
Na tę niesprawiedliwość wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny, co ostatecznie doprowadziło do zmian w przepisach.
Jak będzie przebiegać przeliczenie
ZUS ponownie obliczy wysokość emerytur według zasad obowiązujących w dniu ich pierwotnego ustalenia - tak, jakby emerytury były przyznane w innym miesiącu niż czerwiec. Następnie Zakład dokona waloryzacji składek na ubezpieczenie emerytalne i kapitału w sposób analogiczny do ustalania wysokości emerytury w maju danego roku, jeśli będzie to korzystniejsze dla ubezpieczonego.
Kluczowe zasady przeliczenia:
- Wszystkie formalności załatwiane z urzędu - emeryt nie musi składać wniosku
- Jeśli nowa kwota okaże się niższa, świadczenie pozostanie na dotychczasowym poziomie
- ZUS wyda nową decyzję po przeprowadzeniu przeliczenia
- Wszystkie sprawy zostaną załatwione najpóźniej do 31 marca 2026 roku
Ważne ograniczenia czasowe
Przepisy nie przewidują wypłaty wyrównania za okres przypadający przed 1 stycznia 2026 roku. Oznacza to, że ZUS nie zwróci różnic z ubiegłych lat, a nowe, wyższe świadczenia będą wypłacane dopiero od momentu wejścia w życie nowych przepisów.
Jeśli jednak przed 1 stycznia 2026 roku zostanie złożony wniosek o przeliczenie emerytury czerwcowej i postępowanie będzie w toku, ZUS zawiesi automatyczne przeliczanie do czasu zakończenia wcześniejszej procedury administracyjnej lub sądowej.
Znaczenie zmian dla emerytów
Wprowadzenie automatycznego przeliczania emerytur czerwcowych stanowi przełomowy krok w kierunku sprawiedliwego traktowania wszystkich emerytów, niezależnie od miesiąca przejścia na świadczenie. Tysiące seniorów może liczyć na podwyżkę swoich miesięcznych świadczeń, co znacząco poprawi ich sytuację finansową.
Eksperci podkreślają, że zmiany te są wynikiem wieloletnich starań o naprawienie systemowej niesprawiedliwości, która dotykała konkretną grupę emerytów. Automatyczny charakter przeliczenia oznacza, że beneficjenci nie będą musieli podejmować żadnych dodatkowych działań - ZUS zajmie się wszystkim samodzielnie.
