Michał LewandowskiPrezydent Karol Nawrocki przedstawił w Sejmie projekt ustawy, który może znacząco zmienić sposób podwyższania emerytur od 2026 roku. Nowy mechanizm waloryzacji zakłada wprowadzenie gwarantowanej kwoty podwyżki wynoszącej 150 złotych brutto rocznie, jednak w przepisach kryje się istotny haczyk dotyczący zajęć komorniczych.
Nowy system waloryzacji emerytur
Prezydencki projekt przewiduje rewolucyjną zmianę w podwyższaniu świadczeń emerytalnych. Jeśli standardowa waloryzacja przyniosłaby mniejszą podwyżkę niż gwarantowane minimum, senior otrzymałby uzupełnienie do kwoty minimalnego podwyższenia. W 2026 roku minimalna podwyżka miałaby wynieść 150 złotych, a w kolejnych latach kwota ta byłaby waloryzowana.
Zmiany objęłyby przede wszystkim osoby z najniższymi świadczeniami. Emerytura minimalna wzrosłaby z obecnych 1878,91 złotych do około 2028,98 złotych brutto miesięcznie.
Pułapka dla zadłużonych emerytów
Kluczowym problemem nowego rozwiązania jest fakt, że gwarantowana podwyżka będzie mogła zostać zajęta przez komornika. Kancelaria Prezydenta oficjalnie potwierdziła, że uzupełnienie do kwoty minimalnego podwyższenia będzie stanowiło część składową emerytury i jako takie będzie podlegało zasadom egzekucji komorniczej.
Obecnie komornik może zająć maksymalnie 25 procent emerytury miesięcznie w przypadku długów niealimentacyjnych, przy czym emerytowi musi pozostać kwota odpowiadająca co najmniej 75 procent emerytury minimalnej. Kwota wolna od zajęcia wynosi obecnie około 1410 złotych brutto.
Konsekwencje dla seniorów z długami
W praktyce oznacza to, że jeśli emerytura minimalna wzrosłaby o prezydenckie 150 złotych, komornik mógłby zająć z niej około 507 złotych miesięcznie zamiast obecnych 470 złotych. To dodatkowe 37 złotych, które zadłużeni seniorzy straciliby na rzecz wierzycieli.
- Obecne zajęcie komornicze z emerytury minimalnej: około 470 zł
- Zajęcie po podwyżce prezydenckiej: około 507 zł
- Różnica: 37 zł więcej dla komornika
Świadczenia wolne od zajęć
Warto przypomnieć, że niektóre świadczenia pozostają nietykalne dla komorników. Do kwoty podlegającej zajęciu nie wlicza się:
- Dodatku pielęgnacyjnego
- Dodatku dla sierot zupełnych
- Dodatku dla weterana poszkodowanego
- Trzynastej emerytury
- Czternastej emerytury
Oznacza to, że trzynasta emerytura w 2026 roku pozostanie w całości u seniora, niezależnie od ewentualnych długów.
Planowanie przejścia na emeryturę w 2026 roku
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina osobom planującym przejście na emeryturę, że wybór konkretnego miesiąca może znacząco wpłynąć na wysokość świadczenia. Różnice mogą sięgać nawet kilkuset złotych miesięcznie.
Osoby przechodzące na emeryturę w lutym 2026 roku skorzystają z:
- Rocznej waloryzacji składek za 2024 rok
- Waloryzacji kwartalnych do III kwartału 2025 roku
- Waloryzacji świadczeń od 1 marca 2026 roku
Z kolei emerytury rozpoczynane w lipcu 2026 roku będą obejmować roczną waloryzację składek za 2025 rok oraz waloryzację kwartalną za I kwartał 2026 roku.
Perspektywy uchwalenia zmian
Prezydencki projekt przeszedł już fazę konsultacji sejmowych i w 2026 roku będzie mógł zostać rozpatrzony przez parlament. Ostateczna decyzja o wprowadzeniu nowego systemu waloryzacji zależy od postawy posłów wobec propozycji Karola Nawrockiego.
Eksperci zalecają osobom planującym przejście na emeryturę skorzystanie z usług doradcy emerytalnego ZUS, który może obliczyć prognozę przyszłego świadczenia dla różnych terminów i pomóc wybrać najkorzystniejszy moment zakończenia aktywności zawodowej.
Średnia emerytura w Polsce wzrosła w grudniu do ponad 4200 złotych, jednak liczba seniorów pobierających świadczenia spadła o około 3000 osób w okresie styczeń-sierpień 2025 roku, co może wskazywać na trend późniejszego przechodzenia na emeryturę.
