Michał LewandowskiWładimir Putin podpisał dekret umożliwiający Rosji przejęcie kontroli nad lokalnymi oddziałami polsko-amerykańskiej firmy Canpack oraz duńskiego koncernu Rockwool. Decyzja, która weszła w życie 31 grudnia 2025 roku, została ujawniona dopiero w ostatnich dniach.
Szczegóły przejęcia aktywów
Zgodnie z dekretem, rosyjska spółka Stalelement objęła tymczasowe zarządzanie nad 100 procentami udziałów w Can-Pack LLC oraz w Zakładzie Opakowań Can-Pack. Firma ta kontroluje teraz fabryki w Wołokołamsku i Nowoczerkasku.
W przypadku duńskiego Rockwool, spółka JSC Razvitie Stroitelnykh Aktiv przejęła nadzór nad 100 procentami aktywów Rockwool LLC oraz 68 procentami udziałów w Rockwool-Volga LLC.
Profile przejętych firm
Canpack, założony w 1992 roku, należy do światowych liderów w produkcji aluminiowych opakowań. Firma wstrzymała nowe inwestycje w Rosji po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, jednak nie zdecydowała się na całkowite zatrzymanie produkcji w tym kraju.
Rockwool, działający od 1909 roku, specjalizuje się w produkcji materiałów izolacyjnych z wełny skalnej. Według danych koncernu, wartość jego aktywów w Rosji wynosiła na koniec 2025 roku 469 milionów euro, a rosyjski rynek stanowił 7 procent przychodów całej grupy.
Reakcja firm na decyzję Kremla
Rockwool oficjalnie wyraził pesymizm co do możliwości odzyskania kontroli nad swoimi aktywami. W oświadczeniu cytowanym przez agencję Reuters, koncern stwierdził:
"Nie jesteśmy optymistycznie nastawieni do cofnięcia decyzji o oddaniu naszych rosyjskich spółek zależnych pod przymusowy zarząd zewnętrzny."
Duńska firma zapowiedziała kontakt z rządem w Kopenhadze oraz władzami Unii Europejskiej w celu obrony swoich praw na podstawie duńsko-rosyjskiej umowy inwestycyjnej.
Szerszy kontekst nacjonalizacji
Przejęcie aktywów Canpack i Rockwool wpisuje się w szerszy wzorzec działań rosyjskich władz wobec firm z krajów uznawanych za "nieprzyjazne". Przepisy umożliwiające takie działania obowiązują od kwietnia 2023 roku.
Od tego czasu Moskwa przejęła już aktywa kilku znaczących koncernów zachodnich:
- Francuskiego producenta żywności Danone
- Duńskiego browaru Carlsberg
- Niemieckiego koncernu technologicznego Bosch
Wpływ na rynki finansowe
Informacje o przejęciu aktywów natychmiast odbiły się na notowaniach giełdowych. We wtorek akcje Rockwool na giełdzie w Kopenhadze spadły o 8-12 procent, co odzwierciedla niepokój inwestorów związany z utratą znaczących aktywów w Rosji.
Ekspersi wskazują, że mimo wcześniejszej krytyki za kontynuację działalności w Rosji po lutym 2022 roku, firmy nie uchroniły się przed nacjonalizacją. Tymczasowe zarządzanie może w praktyce trwać przez długi czas, a perspektywy odzyskania kontroli nad aktywami pozostają niepewne.
Globalne operacje firm
Warto podkreślić, że zarówno Canpack, jak i Rockwool prowadzą szeroką działalność międzynarodową. Rockwool posiada oddziały w wielu państwach, w tym dwa zakłady w Polsce. Produkty firmy były wykorzystywane przy izolacji tak prestiżowych budynków jak Empire State Building w Nowym Jorku czy Teatr Bolszoj w Moskwie.
Sytuacja ta ilustruje rosnące ryzyko prowadzenia biznesu w Rosji dla firm z krajów wspierających Ukrainę oraz wprowadzających sankcje wobec Moskwy za agresję militarną.
