Michał LewandowskiUrząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył na PKO Bank Polski karę w wysokości 79,3 miliona złotych za stosowanie niedozwolonych postanowień umownych dotyczących zmiany oprocentowania kredytów konsumenckich. To jedna z najwyższych kar w historii polskiego sektora bankowego.
Przedmiot kontroli UOKiK
Postępowanie dotyczyło wzorców umów stosowanych przez największy polski bank w aneksach do umów kredytu w rachunku płatniczym. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny zakwestionował klauzule odnoszące się do zasad zmiany oprocentowania limitu odnawialnego, uznając je za niezgodne z prawem.
Problematyczne postanowienia umowne były wprowadzane przez PKO BP od 15 grudnia 2018 roku i dotyczyły około 23 tysięcy umów, co stanowi poniżej 3 procent całego portfela banku.
Główne zarzuty regulatora
Według ustaleń UOKiK, kwestionowane klauzule charakteryzowały się następującymi wadami:
- Nie określały w wystarczający sposób przesłanek zmiany oprocentowania
- Nie wskazywały, jak konsument może zweryfikować zasadność zmian
- Nie precyzowały kryteriów branych pod uwagę przez bank
- Dawały instytucji finansowej zbyt szerokie pole interpretacji
"Bank jako silniejsza strona w umowie z konsumentem powinien działać profesjonalnie i transparentnie. Klauzule dotyczące zmiany oprocentowania powinny być sformułowane tak, żeby konsument wiedział, kiedy i w jaki sposób mogą zmienić się koszty kredytu"
— podkreślił prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Stanowisko PKO Bank Polski
Bank w oficjalnym komentarzu przekazanym przez Agnieszkę Durską, dyrektora Biura Prasowego PKO BP, poinformował o planach dalszych działań prawnych.
"Decyzja Prezesa UOKiK nie jest prawomocna. Gdy zakończymy jej analizę, zdecydujemy o dalszych krokach przewidzianych przepisami prawa, w tym rozważymy odwołanie od decyzji do sądu" — wyjaśniła przedstawicielka banku.
PKO BP podkreśla również, że "stale podnosi standardy relacji z klientami tak, aby były oparte na równowadze stron oraz przejrzystych zasadach".
Konsekwencje dla klientów banku
Decyzja UOKiK niesie ze sobą konkretne skutki dla konsumentów dotkniętych problemem:
Bezskuteczność klauzul
Niedozwolone postanowienia umowne są bezskuteczne z mocy prawa i nie wiążą konsumentów. Po uprawomocnieniu się decyzji należy traktować je tak, jakby nigdy nie znajdowały się w umowach.
Obowiązek informowania klientów
PKO BP zostanie zobowiązany do:
- Indywidualnego poinformowania wszystkich dotkniętych klientów w ciągu miesiąca
- Publikacji odpowiedniego oświadczenia na stronie internetowej przez cztery miesiące
- Prezentacji informacji w mediach społecznościowych przez trzy miesiące
Możliwość dochodzenia roszczeń
Prawomocna decyzja UOKiK może stanowić istotną pomoc dla konsumentów przy indywidualnym dochodzeniu roszczeń związanych ze stosowaniem kwestionowanych postanowień. Sądy będą związane ustaleniami prezesa UOKiK w zakresie niedozwolonego charakteru klauzul.
Dalsze kroki prawne
Decyzja nie jest jeszcze prawomocna. PKO Bank Polski ma prawo odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Bank nie wykluczył takiej możliwości, czekając na zakończenie analizy orzeczenia.
Ta sprawa pokazuje, jak ważna jest przejrzystość warunków umownych w sektorze finansowym oraz skuteczność nadzoru konsumenckiego w Polsce. UOKiK konsekwentnie egzekwuje standardy ochrony klientów instytucji finansowych, co przekłada się na realną poprawę sytuacji konsumentów na rynku bankowym.
