Michał LewandowskiPrezydent Karol Nawrocki podjął w czwartek decyzję o podpisaniu ustawy podwyższającej podatek CIT dla banków, co wywołało zdecydowany sprzeciw sektora finansowego. Związek Banków Polskich ocenił tę decyzję negatywnie, wskazując na wątpliwości konstytucyjne dotyczące nowych przepisów.
Prezydent uzasadnia podwyżkę podatku
W nagraniu opublikowanym na platformie X prezydent Nawrocki wyjaśnił swoje stanowisko:
"Podpisałem ustawę podwyższającą podatek CIT dla banków. Nie może być tak, że obciążenia podatkowe ponosi statystyczny obywatel lub niewielkie przedsiębiorstwo, podczas gdy korporacje zagraniczne albo duże instytucje finansowe uzyskują rekordowe zyski"
Prezydent podkreślił, że banki osiągnęły w ostatnich latach ponadprzeciętne zyski i uznał za zasadne skierowanie większej części tych środków na rzecz państwa, szczególnie w obliczu rosnących potrzeb związanych z finansowaniem bezpieczeństwa i rozbudową sił zbrojnych.
Szczegóły nowych stawek podatkowych
Nowelizacja wprowadza znaczące zmiany w opodatkowaniu sektora bankowego:
- 2026 rok: stawka CIT wzrośnie z obecnych 19% do 30%
- 2027 rok: obniżenie do 26%
- Od 2028 roku: stabilizacja na poziomie 23%
Zmiany obejmą również inne podmioty finansowe. Dla banków spółdzielczych i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych docelowa stawka wyniesie 21%, z okresem przejściowym na poziomie 27% i 23%.
Wpływ na małe firmy
Ustawa przewiduje także zmiany dla nowo powstałych firm o przychodach nieprzekraczających 2 mln euro. Obecna stawka CIT wynosząca 9% zostanie podniesiona do 20% w 2026 roku, a następnie ustabilizowana na poziomie 16% od 2027 roku.
Ostra reakcja sektora bankowego
Prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek wydał w piątek stanowcze oświadczenie krytykujące decyzję prezydenta:
"Decyzję Prezydenta oceniamy niestety negatywnie. Jest ona tym bardziej zaskakująca, że mamy do czynienia z ustawą, która jest niezgodna z konstytucją"
Argumenty przeciwko ustawie
ZBP wskazuje na kilka kluczowych zastrzeżeń:
- Wątpliwości konstytucyjne - zgłaszane przez biuro legislacyjne Senatu i prof. Ryszarda Piotrowskiego
- Naruszenie zasady równego traktowania - podatek dotyczy wyłącznie sektora bankowego
- Inne branże bardziej rentowne - pozostają nieobjęte dodatkowym opodatkowaniem
Prezes Białek zwrócił uwagę na paradoks sytuacji: "Trudno zrozumieć, dlaczego inne branże, według danych giełdowych znacznie bardziej rentowne i zyskowne od sektora bankowego nie mają być dodatkowo i solidarnościowo opodatkowane na tak istotny cel, jak obronność".
Przewidywane skutki ekonomiczne
Związek Banków Polskich ostrzega przed negatywnymi konsekwencjami podwyżki:
- Spadek wypłat dywidend
- Ograniczenie zdolności do budowania kapitałów własnych
- Obniżenie potencjału kredytowego banków
- Długofalowe spowolnienie gospodarcze
Dodatkowe zmiany w podatku bankowym
Ustawa przewiduje również modyfikacje tzw. podatku bankowego:
| Okres | Stawka podatku bankowego |
|---|---|
| Obecnie | 0,0366% podstawy opodatkowania |
| Od 2027 r. | 0,0329% podstawy opodatkowania |
| Od 2028 r. | 0,0293% podstawy opodatkowania |
Szerszy kontekst decyzji prezydenckich
Podpisanie ustawy o podatku bankowym było częścią szerszego pakietu decyzji prezydenta Nawrockiego. W tym samym dniu podpisał łącznie 11 ustaw, w tym nowelizację Prawa o ruchu drogowym wprowadzającą obowiązek noszenia kasków przez dzieci poniżej 16 lat podczas jazdy na rowerach i hulajnogach.
Jednocześnie prezydent zawetował dwie ustawy - nowelizację Kodeksu wyborczego oraz przepisy dotyczące opodatkowania fundacji rodzinnych, argumentując to względami bezpieczeństwa wyborów oraz naruszeniem zasady zaufania do państwa.
Reakcja polityczna
Ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz pozytywnie skomentowała decyzję, przypominając, że siedem miesięcy temu wyszła z propozycją podatku od zysków banków, która początkowo spotkała się z krytyką. Zaproponowała również wprowadzenie podatku cyfrowego i zwiększenie opodatkowania korporacji.
Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku, a zmiany dotyczące podatku bankowego - rok później. Ministerstwo Finansów szacuje, że wyższy CIT przyniesie budżetowi około 6,6 mld złotych dodatkowych wpływów w 2026 roku, które mają zostać przeznaczone na bezpieczeństwo i ochronę zdrowia.
