Michał LewandowskiSeniorzy w Polsce mogą spodziewać się znaczących zmian w wysokości świadczeń emerytalnych w 2026 roku. Czternasta emerytura, która stanowi istotne wsparcie finansowe dla milionów Polaków, wzrośnie do rekordowej kwoty, jednak nie wszyscy będą mogli liczyć na pełną wypłatę.
Waloryzacja podniesie wysokość czternastej emerytury
Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego, waloryzacja emerytur w marcu 2026 roku wyniesie około 5,08 procent. To więcej niż pierwotnie zakładane w ustawie budżetowej 4,88 procent. W rezultacie minimalna emerytura, która obecnie wynosi 1878,92 zł brutto, może wzrosnąć do około 1974,36 zł brutto.
Ponieważ wysokość czternastej emerytury jest równa minimalnej emeryturze, seniorzy mogą spodziewać się świadczenia w wysokości prawie 2000 złotych brutto. Na rękę będzie to oznaczać kwotę około 1622-1607 złotych, w zależności od wysokości podstawowego świadczenia.
Kto otrzyma pełną czternastą emeryturę
Mechanizm wypłaty czternastej emerytury pozostaje bez zmian. Pełną kwotę otrzymają wyłącznie osoby, których emerytura lub renta nie przekracza 2900 złotych brutto. Powyżej tego progu obowiązuje zasada "złotówka za złotówkę" - każda złotówka ponad limit oznacza złotówkę mniej czternastki.
- Emeryci z świadczeniem do 2900 zł brutto - pełna czternastka
- Emeryci z świadczeniem 2901-4870 zł brutto - czternastka pomniejszona
- Emeryci z świadczeniem powyżej 4871 zł brutto - brak czternastki
Dodatek pielęgnacyjny - automatyczne 348 złotych dla seniorów
Oprócz czternastej emerytury, seniorzy po 75. roku życia automatycznie otrzymują dodatek pielęgnacyjny w wysokości 348,22 złotych miesięcznie. ZUS wypłaca to świadczenie "z urzędu", bez konieczności składania wniosku.
Dodatek pielęgnacyjny mogą również otrzymać młodsze osoby, które udokumentują niezdolność do samodzielnej egzystencji. W takim przypadku konieczne jest złożenie wniosku wraz z zaświadczeniem lekarskim OL-9.
"Dodatek pielęgnacyjny nie jest wypłacany osobom przebywającym w zakładach opiekuńczo-leczniczych lub pielęgnacyjno-opiekuńczych przez ponad 2 tygodnie w miesiącu" - przypomina ZUS.
Mniej emerytów z pełną czternastką
Paradoksalnie, wzrost emerytur oznacza, że mniej osób otrzyma pełną czternastą emeryturę. Problem wynika z tego, że próg 2900 złotych brutto pozostaje niezmienny od lat, podczas gdy emerytury są corocznie waloryzowane.
Dane pokazują skalę problemu:
| Rok | Łączna liczba beneficjentów | Pełna czternastka | Pomniejszona czternastka |
|---|---|---|---|
| 2023 | 9,6 mln | 6,8 mln | 2,8 mln |
| 2024 | 8,9 mln | 6,4 mln | 2,5 mln |
Kiedy wypłata czternastej emerytury
Termin wypłaty czternastej emerytury zostanie określony przez rząd w rozporządzeniu, które musi zostać wydane do 31 października 2026 roku. W poprzednich latach świadczenie było wypłacane we wrześniu wraz z regularną emeryturą lub rentą.
Jeśli rząd utrzyma dotychczasowy harmonogram, seniorzy mogą spodziewać się dodatkowych pieniędzy już we wrześniu 2026 roku. Dla osób otrzymujących pełną kwotę będzie to znaczące wsparcie finansowe w wysokości prawie 2000 złotych brutto.
Rekordowy budżet na świadczenia
Prezydent podpisał ustawę budżetową przewidującą rekordowe 55 miliardów złotych na waloryzację emerytur i rent oraz wypłaty trzynastek i czternastek. Prognozy wskazują, że może być potrzebny nawet dodatkowy miliard złotych na pokrycie wszystkich zobowiązań wobec seniorów.
To pokazuje, jak ważne miejsce w polskim systemie społecznym zajmują świadczenia emerytalne i jak znaczące środki państwo przeznacza na wsparcie najstarszych obywateli.
