Ewelina DąbrowskaNaukowcy z amerykańskich uniwersytetów dokonali przełomowego odkrycia, które może zrewolucjonizować leczenie nowotworów. Okazuje się, że szczepionka mRNA przeciw COVID-19 może znacząco przedłużyć życie pacjentów chorych na zaawansowane nowotwory płuc i skóry.
Nieoczekiwane właściwości szczepionki COVID-19
Badanie przeprowadzone przez zespoły z Uniwersytetu Florydy i Uniwersytetu Teksasu MD Anderson Cancer Center wykazało, że pacjenci z zaawansowanym rakiem płuc lub skóry, którzy otrzymali szczepionkę mRNA przeciw COVID-19 w ciągu 100 dni od rozpoczęcia immunoterapii, żyli znacznie dłużej niż ci, którzy nie zostali zaszczepieni.
"Implikacje są nadzwyczajne. To może zrewolucjonizować całą dziedzinę opieki onkologicznej" - powiedział dr Elias Sayour, główny autor badania i onkolog pediatryczny z Uniwersytetu Florydy.
Spektakularne wyniki badań
Analiza obejmowała dane ponad 1000 pacjentów leczonych w latach 2019-2023. Rezultaty są imponujące:
- Rak płuc: Mediana przeżycia wzrosła z 20,6 miesiąca do 37,3 miesiąca u pacjentów zaszczepionych
- Czerniak przerzutowy: Mediana przeżycia zwiększyła się z 26,7 miesiąca do 30-40 miesięcy
- U niektórych pacjentów z "zimnymi" nowotworami odnotowano pięciokrotną poprawę trzyletniego przeżycia
Co istotne, szczepionki przeciw grypie czy zapaleniu płuc nie wykazały podobnego efektu - korzyści dotyczyły wyłącznie szczepionek mRNA przeciw COVID-19.
Mechanizm działania
Naukowcy wyjaśniają, że szczepionka mRNA działa jak "sygnał alarmowy" dla układu immunologicznego. Dr Sayour opisuje mechanizm w następujący sposób:
"Kiedy podajemy szczepionkę mRNA, działa ona jak flara, która uruchamia wszystkie komórki odpornościowe, przenosząc je ze złych obszarów, takich jak guz, do dobrych obszarów, takich jak węzły chłonne."
W odpowiedzi na aktywację układu immunologicznego, komórki nowotworowe zaczynają produkować białko PD-L1, które jest celem dla leków immunoterapeutycznych stosowanych w leczeniu raka.
Perspektywy na przyszłość
Odkrycie może otworzyć drogę do opracowania uniwersalnej szczepionki przeciwnowotworowej. Dr Sayour sugeruje możliwość stworzenia jeszcze skuteczniejszej, niespecyficznej szczepionki, która mogłaby być stosowana u wszystkich pacjentów onkologicznych.
Dr Jeff Coller z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa podkreśla znaczenie odkrycia:
"Wyniki tego badania pokazują, jak potężne są rzeczywiście leki mRNA i że rewolucjonizują nasze leczenie nowotworów."
Dalsze badania i weryfikacja
Obecnie projektowane jest randomizowane badanie kliniczne III fazy, które ma potwierdzić wstępne wyniki. Badacze podkreślają, że obecne rezultaty, choć obiecujące, wymagają dalszej weryfikacji w kontrolowanych warunkach.
Zespół z Uniwersytetu Florydy potwierdził swoje odkrycia w badaniach na myszach, gdzie połączenie leków immunoterapeutycznych ze szczepionką mRNA przeciw COVID-19 pozwoliło przekształcić niereagujące nowotwory w reagujące, hamując tym samym wzrost guza.
Znaczenie dla medycyny
Wyniki badania zostały zaprezentowane na Kongresie Europejskiego Towarzystwa Onkologii Medycznej 2025 w Berlinie i mogą mieć ogromne znaczenie dla przyszłości leczenia nowotworów.
Dr Duane Mitchell, dyrektor Instytutu Nauk Klinicznych i Translacyjnych UF, podkreśla wagę odkrycia: "To rodzaj korzyści terapeutycznej, do której dążymy i którą mamy nadzieję zobaczyć w interwencjach terapeutycznych - ale rzadko ją obserwujemy."
Odkrycie to stanowi kolejny dowód na to, jak technologia mRNA, pierwotnie opracowana w odpowiedzi na pandemię COVID-19, może znaleźć zastosowanie w innych dziedzinach medycyny, potencjalnie ratując jeszcze więcej istnień ludzkich.
