Europejski gigant lotniczy Airbus wydał w piątek pilne zalecenie dotyczące natychmiastowych aktualizacji oprogramowania dla około 6000 samolotów z rodziny A320, co może wpłynąć na ponad połowę światowej floty tego modelu. Decyzja ta została podjęta po odkryciu, że intensywne promieniowanie słoneczne może uszkodzić kluczowe systemy kontroli lotu.
Incydent, który wywołał globalną reakcję
Problem został zidentyfikowany po incydencie z samolotem JetBlue lecącym z Cancún w Meksyku do Newark w Stanach Zjednoczonych 30 października. Podczas lotu doszło do nagłego spadku wysokości, w wyniku którego kilku pasażerów zostało rannych. Samolot został przekierowany na lotnisko Tampa International Airport na Florydzie.
Według źródeł branżowych, problem dotyczył systemu ELAC (Elevator and Aileron Computer), który przekazuje polecenia z joysticka pilota do sterów wysokości z tyłu samolotu, kontrolujących kąt nachylenia maszyny.
Wpływ promieniowania słonecznego na elektronikę lotniczą
Dr Ian Getley, były kapitan linii Qantas i ekspert w dziedzinie promieniowania kosmicznego w lotnictwie, wyjaśnia, że loty mogą być dotknięte przez koronalne wyrzuty masy (CME) - zjawisko, gdy plazma jest wyrzucana ze Słońca w przestrzeń kosmiczną.
Im wyższa intensywność CME, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia problemów z satelitami i elektroniką samolotów powyżej 28 000 stóp (8,5 km) wysokości
CME uwalnia silnie naładowane cząstki, które wpadają w atmosferę Ziemi, tworząc więcej naładowanych cząstek w górnej atmosferze, co z kolei może zakłócać elektronikę samolotów.
Reakcja linii lotniczych na całym świecie
Linie lotnicze z różnych kontynentów zgłosiły zakłócenia w swoich operacjach:
- American Airlines - około 340 z 480 samolotów A320 wymaga aktualizacji
- All Nippon Airways (ANA) - anulowała 65 lotów w sobotę
- Avianca - problem dotyka ponad 70% floty, linia wstrzymała sprzedaż biletów do 8 grudnia
- EasyJet - ukończyła już aktualizacje na wielu samolotach i planuje normalną operację
- Wizz Air - ostrzega przed możliwymi zakłóceniami w weekendowe loty
Proces aktualizacji i jego wpływ
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) wydała dyrektywę jako "działanie zapobiegawcze". Aktualizacja polega głównie na powrocie do wcześniejszej wersji oprogramowania i jest stosunkowo prosta, ale musi zostać wykonana przed kolejnym lotem samolotu.
Dla około dwóch trzecich dotkniętych samolotów proces zajmuje 2-3 godziny. Jednak niektóre maszyny mogą wymagać wymiany sprzętu, co oznacza znacznie dłuższe przestoje.
Wpływ na ruch lotniczy w różnych regionach
| Region | Główne dotknięte linie | Skala problemu |
|---|---|---|
| Stany Zjednoczone | American, Delta, JetBlue, United | Wysoka - weekend Święta Dziękczynienia |
| Europa | Lufthansa, EasyJet, Wizz Air | Średnia - różne poziomy przygotowania |
| Azja-Pacyfik | ANA, Jetstar, Air New Zealand | Średnia do wysokiej |
| Wielka Brytania | British Airways, EasyJet | Niska - ograniczona liczba samolotów |
Kontekst historyczny i znaczenie A320
Airbus A320, który po raz pierwszy wzniósł się w powietrze w 1987 roku, to pierwszy główny samolot pasażerski wyposażony w komputerowe sterowanie fly-by-wire. Model ten niedawno przekroczył kamień milowy, wyprzedzając Boeinga 737 jako najczęściej dostarczany samolot pasażerski w historii.
Na całym świecie eksploatowanych jest około 11 300 samolotów z rodziny A320, w tym 6440 podstawowych modeli A320. Samoloty te mogą przewozić od 120 do 244 pasażerów i lecieć na odległość do 4700 mil morskich.
Zalecenia dla pasażerów
Brytyjska minister transportu Heidi Alexander uspokaja, że wpływ na brytyjskie linie lotnicze wydaje się ograniczony. Eksperci podróży zalecają pasażerom:
- Sprawdzanie statusu lotu bezpośrednio u przewoźnika
- Przygotowanie się na możliwe opóźnienia
- Świadomość, że kompensacja może nie przysługiwać z powodu okoliczności niezależnych od linii lotniczych
Jak podkreśla ekspert lotniczy Simon Calder, sytuacja jest "bardzo niepokojąca", ale procedury bezpieczeństwa Airbusa i linii lotniczych zasługują na pełne zaufanie, a lotnictwo pozostaje niezwykle bezpieczne.
Recall ten może być jednym z największych w 55-letniej historii Airbusa i pokazuje, jak szybko branża lotnicza reaguje na potencjalne zagrożenia bezpieczeństwa, nawet gdy wymagają one zakrojonych na szeroką skalę działań operacyjnych.






