Krzysztof RutkowskiPrezydent USA Donald Trump postawił organizacji Hamas ultimatum do niedzieli, grożąc "piekłem" w przypadku odrzucenia amerykańskiego planu pokojowego dla Gazy. W piątek na platformie Truth Social Trump ogłosił, że porozumienie musi zostać zawarte do godziny 18:00 czasu waszyngtońskiego (22:00 GMT) w niedzielę.
Warunki 20-punktowego planu pokojowego
Najnowsza propozycja zakłada natychmiastowe zakończenie działań wojennych oraz uwolnienie w ciągu 72 godzin 20 żywych izraelskich zakładników przetrzymywanych przez Hamas, a także zwłok osób uznanych za zmarłe. W zamian Izrael miałby uwolnić setki zatrzymanych Palestyńczyków z Gazy.
"Jeśli to OSTATNIA SZANSA na porozumienie nie zostanie wykorzystana, przeciwko Hamas rozpęta się piekło, jakiego nikt jeszcze nie widział. W REGIONIE BLISKOWSCHODNIM ZAPANUJE POKÓJ TAK CZY INACZEJ" - napisał Trump w swoim oświadczeniu.
Wewnętrzne podziały w Hamas
Według informacji BBC, mediatorzy skontaktowali się z dowódcą skrzydła militarnego Hamas w Gazie, który wyraził sprzeciw wobec nowego amerykańskiego planu zawieszenia broni. Źródła wskazują na podziały wewnątrz organizacji:
- Przywództwo polityczne Hamas w Katarze jest otwarte na przyjęcie planu z modyfikacjami
- Dowództwo militarne w Gazie sprzeciwia się propozycji
- Kluczowym problemem jest brak kontroli przywództwa politycznego nad zakładnikami
Szczególnie kontrowersyjny jest wymóg przekazania wszystkich zakładników w pierwszych 72 godzinach zawieszenia broni, co oznaczałoby utratę jedynego atutu przetargowego Hamas.
Przyszłość zarządzania Gazą
20-punktowy plan, uzgodniony przez Trumpa i izraelskiego premiera Benjamina Netanyahu, przewiduje że Hamas nie będzie miał żadnej roli w zarządzaniu Gazą. Zamiast tego terytorium ma być tymczasowo zarządzane przez "technokratyczny, apolityczny komitet palestyński" pod nadzorem nowego międzynarodowego organu przejściowego zwanego "Radą Pokoju", którą ma kierować Trump.
Plan pozostawia również otwarte drzwi dla ewentualnego państwa palestyńskiego, choć Netanyahu po ogłoszeniu porozumienia ponownie wyraził swój długoletni sprzeciw wobec takiego rozwiązania.
Międzynarodowe reakcje
Propozycję powitali przywódcy europejscy i bliskowschodni. Autonomia Palestyńska, która zarządza częściami okupowanego przez Izrael Zachodniego Brzegu, nazwała wysiłki prezydenta USA "szczerymi i zdeterminowanymi".
Trump ostrzegł, że jeśli Hamas nie zgodzi się na plan, Izrael będzie miał amerykańskie wsparcie do "dokończenia zadania zniszczenia zagrożenia ze strony Hamas". Netanyahu również zapowiedział, że Izrael "dokończy zadanie", jeśli Hamas odrzuci plan lub go nie zrealizuje.
Aktualna sytuacja w Gazie
Izraelskie siły zbrojne rozpoczęły kampanię w Gazie w odpowiedzi na atak Hamas na południowy Izrael z 7 października 2023 roku, w którym zginęło około 1200 osób, a 251 zostało porwanych jako zakładnicy.
Według ministerstwa zdrowia Gazy kontrolowanego przez Hamas, co najmniej 66 288 osób zginęło w izraelskich atakach od tamtego czasu. W ciągu 24 godzin przed piątkiem w południe 63 osoby zostały zabite w operacjach militarnych Izraela.
"Pomysł bezpiecznej strefy w południowej Gazie jest farsą. Bomby spadają z nieba z przerażającą przewidywalnością. Szkoły, które zostały wyznaczone jako tymczasowe schronienia, są regularnie obracane w gruzy" - powiedział James Elder, rzecznik UNICEF.
Setki tysięcy mieszkańców Miasta Gaza zostały zmuszone do ucieczki po tym, jak izraelskie wojsko nakazało ewakuację do wyznaczonej "strefy humanitarnej" w południowym obszarze al-Mawasi, ale uważa się, że setki tysięcy więcej pozostało na miejscu.
Obecnie uważa się, że 48 zakładników nadal jest przetrzymywanych na terytorium palestyńskim przez ugrupowanie zbrojne, z czego tylko 20 prawdopodobnie żyje.
