Krzysztof RutkowskiW bezprecedensowej decyzji król Karol III pozbawił swojego młodszego brata, księcia Andrzeja, tytułu książęcego w związku z trwającymi kontrowersjami dotyczącymi jego powiązań z Jeffrey'm Epsteinem, skazanym pedofilem i finansistą. Pałac Buckingham ogłosił również, że Andrzej zostanie zmuszony do opuszczenia swojej rezydencji Royal Lodge.
Historyczna decyzja rodziny królewskiej
Zgodnie z oficjalnym oświadczeniem Pałacu Buckingham, książę Andrzej będzie odtąd znany jako Andrew Mountbatten Windsor. Król zainicjował "formalny proces" usunięcia tytułów i honorów swojego brata, co stanowi rzadki precedens w brytyjskiej historii królewskiej.
Ostatni raz podobna sytuacja miała miejsce w 1919 roku, kiedy Ernest Augustus, książę Cumberland i Teviotdale, został pozbawiony tytułu za wspieranie Niemiec podczas I wojny światowej. Parlament musiał wówczas uchwalić Titles Deprivation Act 1917, aby umożliwić królowi Jerzemu V podjęcie takiej decyzji.
Przeprowadzka z Royal Lodge
Andrzej, który od 2003 roku mieszkał w 30-pokojowej rezydencji Royal Lodge w Windsor Great Park, zostanie przeniesiony do prywatnej nieruchomości na posiadłości Sandringham Estate w Norfolk. Jego przyszłe zakwaterowanie będzie prywatnie finansowane przez króla.
Royal Lodge, posiadłość klasy II z prawie 100 akrami zacisznych terenów, była przedmiotem 75-letniego kontraktu dzierżawy, który miał obowiązywać do 2078 roku. Andrzej zapłacił z góry około 8 milionów funtów, co pozwalało mu na symboliczny czynsz.
Związki z aferą Epsteina
Decyzja króla jest bezpośrednim następstwem ciągnących się kontrowersji związanych z Jeffrey'm Epsteinem i oskarżeniami Virginia Giuffre. Giuffre, która zmarła w kwietniu tego roku, oskarżyła Andrzeja o napaść seksualną na trzy okazje, gdy miała 17 lat.
"Dzisiaj zwykła amerykańska dziewczyna ze zwykłej amerykańskiej rodziny obaliła brytyjskiego księcia swoją prawdą i niezwykłą odwagą"
— brzmi fragment oświadczenia rodziny Giuffre wydanego po ogłoszeniu decyzji pałacu.
Proces formalnego pozbawienia tytułów
Andrzej zostanie oficjalnie pozbawiony następujących tytułów:
- Tytuł Księcia (Prince)
- Książę Yorku (Duke of York)
- Hrabia Inverness (Earl of Inverness)
- Baron Killyleagh
- Styl "Jego Królewska Wysokość"
Dodatkowo utraci honory, w tym Order Podwiązki i Krzyż Wielki Orderu Wiktoriańskiego.
Reakcje polityczne i społeczne
Decyzja spotkała się z szerokim poparciem brytyjskich polityków. Kemi Badenoch, liderka opozycji, stwierdziła w rozmowie z LBC, że pozbawienie Andrzeja tytułu książęcego "musiało być bardzo trudną rzeczą" dla króla, ale dodała, że "cała saga Jeffrey'a Epsteina pokazała, że społeczeństwo nie toleruje żadnych form nadużyć seksualnych".
Ed Davey, lider Liberalnych Demokratów, nazwał decyzję "ważnym krokiem w kierunku odbudowy zaufania do naszych instytucji".
Konsekwencje dla rodziny
Sarah Ferguson, była żona Andrzeja, która nadal mieszkała z nim w Royal Lodge, będzie musiała sama zorganizować sobie zakwaterowanie. Utraciła tytuł księżnej Yorku, gdy Andrzej zrzekł się innych tytułów wcześniej w tym miesiącu.
Córki pary, księżniczki Beatrice i Eugenie, zachowają swoje tytuły, ponieważ są córkami syna monarchy. Andrzej pozostaje ósmą osobą w linii sukcesji do tronu.
Historyczne znaczenie decyzji
Jak zauważa Sarah Gristwood, historyk królewski, jest to "moment, którego rodzina królewska miała nadzieję, że nigdy nie nadejdzie". Fakt, że podjęli tak zdecydowane działanie, pokazuje, jak poważnie traktują tę sprawę i szkody, jakie mogłaby wyrządzić monarchii jako całości.
Decyzja króla Karola III, podjęta w konsultacji z rządem i przy wsparciu szerszej rodziny królewskiej, w tym księcia Walii, oznacza definitywny koniec publicznej roli księcia Andrzeja w brytyjskiej monarchii.
