Adam LisDwadzieścia trzeciego października 1940 roku w brazylijskim miasteczku Tres Coracoes przyszedł na świat chłopiec, który miał na zawsze zmienić oblicze światowego futbolu. Edson Arantes do Nascimento, znany światu jako Pele, stał się żywą legendą i przez wielu uznawany jest za najlepszego piłkarza w historii.
Skromne początki przyszłej gwiazdy
Piłka nożna była w życiu małego Edsona obecna od samego początku. Jego ojciec, Joao Ramos do Nascimento zwany Dondinho, był napastnikiem, jednak kontuzja przedwcześnie zakończyła jego karierę. Dziesięcioletni Edson, chcąc zarobić na strój piłkarski, rozpoczął pracę jako pucybut na ulicach miasta Bauru.
Talent chłopca dostrzegł były piłkarz Santosu i uczestnik mundialu z 1934 roku, Waldemar de Brito. To właśnie on zapewnił młodemu Edsonowi miejsce w juniorskiej drużynie Bauru Athletic Club. Jako dziesięciolatek był świadkiem narodowej tragedii - porażki Brazylii z Urugwajem w decydującym meczu o mistrzostwo świata. Wtedy też złożył ojcu obietnicę, która na zawsze zmieniła jego życie.
"Kiedyś zdobędę dla ciebie Puchar Świata" - powiedział do swojego taty.
Droga do wielkości
W 1956 roku, w wieku zaledwie szesnastu lat, Pele został zawodnikiem FC Santos, klubowi któremu pozostał wierny aż do 1974 roku. Już rok później trafił do reprezentacji Brazylii, a w 1958 roku, jako siedemnastolatek, pojechał na swoje pierwsze mistrzostwa świata do Szwecji.
Początkowo nie miał pewnego miejsca w składzie, dodatkowo dokuczała mu kontuzja kolana. Jednak gdy trener Vicente Feola wpuścił go na boisko w ćwierćfinale przeciwko Walii, świat poznał nową gwiazdę futbolu. Jego gol przesądził o awansie Brazylii do półfinału.
Triumf w Szwecji
W półfinale z Francją Pele pokazał swój prawdziwy talent, strzelając trzy bramki w ciągu 22 minut. Brazylia wygrała 5:2. W finale ze Szwecją ponownie dwukrotnie wpisał się na listę strzelców, przyczyniając się do zwycięstwa 5:2. W wieku 17 lat został mistrzem świata - osiągnięcie, którego nie powtórzył nikt przed nim ani po nim.
Kariera pełna sukcesów i rozczarowań
Mundial 1962 w Chile zakończył się dla Pelego rozczarowaniem. Kontuzja po zaledwie dwóch meczach wykluczyła go z dalszej gry, choć Brazylia ponownie sięgnęła po tytuł. Podobnie było cztery lata później w Anglii, gdzie brutalne faule rywali, między innymi bułgarskiego obrońcy Dobromira Żeczewa, zmusiły go do opuszczenia turnieju na noszach.
Triumfalny powrót nastąpił podczas mundialu 1970 w Meksyku. Brazylia pokonała w finale Włochy 4:1, a Pele zdobył pierwszą bramkę w tym spotkaniu. Po raz trzeci został mistrzem świata, opuszczając boisko na ramionach kolegów z drużyny.
Statystyki reprezentacyjne
- 91 meczów w reprezentacji Brazylii (1957-1971)
- 77 bramek w barwach narodowych
- 12 goli w turniejach finałowych mistrzostw świata
- 3 tytuły mistrza świata (1958, 1962, 1970)
Era amerykańska i pożegnanie z futbolem
W 1975 roku Pele podpisał lukratywny kontrakt z nowojorskim Cosmosem. Wraz z innymi gwiazdami światowego futbolu, takimi jak Franz Beckenbauer czy Bobby Moore, przyczynił się do popularyzacji "soccera" w Ameryce Północnej.
Pierwszy października 1977 roku rozegrał swój pożegnalny mecz w barwach ukochanego Santosu. W całej karierze strzelił 1283 gole w 1367 meczach według jego autobiografii, choć różne źródła podają nieco odmienne statystyki.
Życie po zakończeniu kariery
Pele potrafił znakomicie wykorzystać swoją sławę w biznesie. Zaprojektował specjalne buty z kangurzej skóry nazwane "King", które cieszyły się ogromną popularnością przez wiele lat. Zagrał także w filmie Johna Hustona "Ucieczka do zwycięstwa" u boku Bobby'ego Moore'a i Kazimierza Deyny.
W latach 1995-1998 pełnił funkcję ministra sportu Brazylii. Otrzymał również liczne wyróżnienia, w tym tytuł najlepszego sportowca XX wieku według francuskiego dziennika "L'Equipe" oraz najlepszego piłkarza minionego stulecia w plebiscycie magazynu "World Soccer".
Ostatnie lata życia
Ostatnie lata życia Pelego naznaczone były problemami zdrowotnymi. Od ponad 40 lat funkcjonował z jedną nerką, co komplikowało jego sytuację medyczną. Nękały go również kłopoty z biodrem i trudności z poruszaniem się, które według jego syna Edinho wprawiały legendę w zakłopotanie i niechęć do opuszczania domu.
Po raz ostatni trafił do szpitala 30 listopada 2022 roku. Choć początkowo informowano o planowej wizycie, jego stan zdrowia szybko się pogorszył. Pele zmarł 29 grudnia 2022 roku, niecały miesiąc po hospitalizacji, nieco ponad dwa lata po śmierci Diego Armando Maradony - być może jedynego piłkarza w historii, którego talent mógł się równać z "królem futbolu".
Dziś, 85 lat po jego narodzinach, Pele pozostaje niekwestionowaną legendą światowego futbolu. Jego historia - od ulicznego pucybuta do króla piłki nożnej - nadal inspiruje kolejne pokolenia młodych piłkarzy na całym świecie.
