ZUS konfiskuje składki emerytalne po nowelizacji z 2022 roku - emerytka straciła 350 tysięcy złotych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął 350 tysięcy złotych składek emerytalnych od kobiety, która przez 19 lat regularnie je odprowadzała. Instytucja uznała, że nie miała obowiązku płacenia tych składek, a pieniądze przepadły na rzecz wspólnego Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Przypadek pani Aldony - 19 lat składek przepadło

Historia dotyczy pani Aldony, która przez niemal dwie dekady pracowała jako księgowa w założonej przez siebie spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 8 tysięcy złotych miesięcznie i sumiennie odprowadzała pełne składki emerytalne.

Niespodziewanie ZUS zakwestionował prawidłowość tych wpłat. Według interpretacji Zakładu, osoba posiadająca większościowy pakiet udziałów w spółce i jednocześnie zatrudniona w niej na etacie nie może być uznana za typowego pracownika. Argumentem była kwestia podporządkowania - właściciel firmy ma przecież wpływ na jej działalność.

Podstawa prawna konfiskaty składek

Działania ZUS-u opierają się na nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadzonej w 2022 roku w ramach Polskiego Ładu. Kluczowy przepis stanowi, że:

• Po upływie 5 lat ubezpieczony traci prawo do zwrotu nadpłaconych składek
• Niemożliwa staje się korekta dokumentów rozliczeniowych
• Składki uznane za nienależnie opłacone przepadają na rzecz FUS

Stanowisko prawników i ekspertów

To narusza podstawowe zasady konstytucyjne. Zwłaszcza zasadę ochrony praw nabytych i zaufania

- komentuje dr Katarzyna Kalata, radca prawny z Kancelarii Kalata.

Paweł Wojciechowski, były minister finansów i były główny ekonomista ZUS, wyjaśnia mechanizm działania systemu:

Ludzie opłacali składki, nie wiedzieli, że nie muszą, a teraz nie mogą złożyć korekty, bo po upływie 5 lat nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, lecz są zaliczane na przychody FUS. Takie mamy "polskoładowe" prawo pisane na kolanie

Jak działa system kontroli ZUS

Procedura przebiega według następującego schematu:

1. ZUS przeprowadza kontrolę działalności spółki
2. Po wykryciu nieprawidłowości w opłacaniu składek wysyła zawiadomienie
3. Właściciele firmy dowiadują się o przepadku składek
4. Mogą wystąpić o zwrot, ale tylko za ostatnie 5 lat
5. Starsze składki definitywnie przepadają

Oficjalne stanowisko ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdza, że jego działania są zgodne z obowiązującym prawem. W komunikacie dla mediów ZUS wskazuje:

Jeżeli w trakcie postępowania o zwrot nienależnie opłaconych składek ZUS stwierdzi okoliczności, które uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku płatnika, wysyła zawiadomienie o odmowie zwrotu

Konsekwencje dla przedsiębiorców

Opisywany przypadek pokazuje, że właściciele firm zatrudniający siebie na etacie znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji prawnej. Mogą przez lata w dobrej wierze odprowadzać składki emerytalne, które ostatecznie nie będą im zaliczone na poczet przyszłej emerytury.

Problem dotyczy szczególnie:

• Właścicieli spółek z o.o. zatrudnionych na etacie
• Osób posiadających większościowe pakiety udziałów
• Przedsiębiorców nieobeznanych ze zmianami prawa z 2022 roku

Sprawa pani Aldony może stanowić precedens dla tysięcy podobnych przypadków w całej Polsce, gdzie przedsiębiorcy mogą stracić oszczędności emerytalne gromadzone przez lata.