Wojsko rozpoczyna wysyłkę kart mobilizacyjnych do Polaków - kto otrzyma wezwanie do służby

Do polskich domów trafiają listy polecone z Wojskowych Centrów Rekrutacji zawierające karty mobilizacyjne. Dokument ten budzi liczne pytania wśród obywateli - czym jest karta mobilizacyjna, kto może ją otrzymać i jakie są konsekwencje niestawienia się na wezwanie wojskowe?

Czym są karty mobilizacyjne?

Karta mobilizacyjna to oficjalny dokument regulowany przez Ustawę z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Potwierdza ona wyznaczenie w czasie pokoju na określone stanowisko służbowe lub pracownicze w jednostce wojskowej bądź do pełnienia konkretnej funkcji.

Polskie prawo przewiduje trzy rodzaje kart mobilizacyjnych:

• Karta z czerwonym paskiem - przeznaczona dla żołnierzy rezerwy zobowiązanych do stawienia się do czynnej służby wojskowej w przypadku ogłoszenia mobilizacji lub w czasie wojny
• Karta z zielonym paskiem - wydawana żołnierzom rezerwy powoływanym do służby na podstawie karty powołania lub obwieszczenia
• Karta z niebieskim paskiem - przeznaczona dla pracowników resortu obrony narodowej oraz innych osób niebędących pracownikami tego resortu

Kto otrzyma kartę mobilizacyjną?

Karty mobilizacyjne przyznawane są na podstawie ściśle określonych przepisów prawnych. Zgodnie z art. 531 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, dokumenty te otrzymują żołnierze pasywnej rezerwy, którzy w razie mobilizacji lub wojny mają zostać powołani do służby w pierwszej kolejności.

Kartę mobilizacyjną mogą otrzymać następujące grupy osób:

• Żołnierze rezerwy posiadający odpowiednie kwalifikacje wojskowe
• Specjaliści z dziedzin istotnych dla obrony kraju - medycy, logistycy, informatycy, łącznościowcy
• Funkcjonariusze służb mundurowych z doświadczeniem w strukturach państwowych
• Cywile wyznaczeni do zadań wspierających obronność w administracji publicznej, sektorze energetycznym czy transporcie

Konsekwencje niestawienia się na wezwanie

Ignorowanie wezwania wojskowego niesie ze sobą poważne konsekwencje prawne. Art. 687 ustawy o obronie Ojczyzny jasno określa, że osoba powołana do służby w czasie mobilizacji lub wojny ma obowiązek stawić się w wyznaczonym miejscu i terminie.

Uchylanie się od tego obowiązku jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności na okres nie krótszy niż trzy lata.

Kto może być zwolniony z przydziału mobilizacyjnego?

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z maja 2024 roku przewiduje sytuacje, w których przydział mobilizacyjny może zostać uchylony:

• Osiągnięcie górnej granicy wieku określonej w przepisach
• Śmierć żołnierza rezerwy lub utrata obywatelstwa polskiego
• Uznanie za trwale niezdolnego do służby wojskowej
• Wyjazd na stałe za granicę
• Prawomocne skazanie na karę pozbawienia wolności
• Sytuacje rodzinne - gdy małżonek również ma przydział mobilizacyjny, a para wspólnie opiekuje się dzieckiem do 18 lat lub osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji

Nadchodząca kwalifikacja wojskowa 2026

W lutym 2026 roku rozpocznie się kolejna kwalifikacja wojskowa, która obejmie 235 tysięcy osób. Po raz pierwszy do kwalifikacji zostaną wezwane także kobiety posiadające kwalifikacje przydatne w wojsku.

Kwalifikacji podlegać będą:

• Mężczyźni urodzeni w 2007 roku
• Mężczyźni z lat 2002-2006 bez określonej kategorii zdolności do służby
• Osoby o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej do 60. roku życia
• Kobiety urodzone w latach 1999-2007 z kwalifikacjami medycznymi, psychologicznymi, weterynaryjnymi, morskimi, lotniczymi oraz informatycznymi

Jak sprawdzić status swojej karty mobilizacyjnej?

Obecnie nie ma możliwości samodzielnego sprawdzenia posiadania karty mobilizacyjnej przez internet. Obywatele mogą to ustalić na dwa sposoby:

1. Bezpośredni kontakt z Wojskowym Centrum Rekrutacji - wizyta osobista, telefon lub e-mail
2. Zapytanie przez ePUAP - wysłanie zapytania do właściwego WCR lub umówienie wizyty

Mobilizacja wojskowa to procedura uruchamiana w sytuacji realnego zagrożenia bezpieczeństwa kraju. Może obejmować całe terytorium Polski lub być ograniczona do wybranych regionów, jednostek wojskowych czy grup zawodowych. W obliczu narastających zagrożeń hybrydowych, znajomość przepisów dotyczących mobilizacji staje się coraz bardziej istotna dla każdego obywatela.