Renata KaczmarekPapież Leon XIV podjął decyzję, która zakończy jeden z najbardziej kontrowersyjnych rozdziałów w historii krakowskiego Kościoła. Kardynał Grzegorz Ryś, dotychczasowy metropolita łódzki, został mianowany nowym arcybiskupem metropolitą krakowskim, zastępując na tym stanowisku Marka Jędraszewskiego.
Nominacja ta kończy ośmioletni okres posługi abp. Jędraszewskiego w Krakowie, który osiągnął wiek emerytalny w lipcu ubiegłego roku. Decyzja Watykanu została przyjęta w stolicy Małopolski z wyraźną ulgą i nadzieją na zmiany w funkcjonowaniu lokalnego Kościoła.
Kontrowersyjna era abp. Jędraszewskiego
Osiem lat posługi abp. Marka Jędraszewskiego w Krakowie przeszło do historii jako okres głębokich podziałów w lokalnym Kościele. Metropolita wielokrotnie wzbudzał kontrowersje swoimi wypowiedziami, w których wykluczał i dzielił ludzi na lepszych i gorszych. Najbardziej głośną z nich była wypowiedź o "tęczowej zarazie", ale to była tylko jedna z wielu polaryzujących deklaracji.
Abp. Jędraszewski nie stronił od politycznych komentarzy z ambony. Jak przypominają obserwatorzy, duchowny:
- Kazał dziękować Bogu za braci Kaczyńskich
- Rozliczał opozycję "poddaną żądaniom ulicy i zagranicy"
- Snuł teorie na temat "kłamstwa smoleńskiego"
- Krytykował kobiety walczące o swoje prawa
- Udzielił drugiego ślubu kościelnego byłemu prezesowi TVP Jackowi Kurskiemu
Takie jawne mieszanie polityki z wiarą odwróciło wielu wiernych od krakowskiego Kościoła. Pieklili się na to także księża z archidiecezji, choć ci pozostający w zgodzie z metropolitą mogli liczyć na specjalne traktowanie.
Kim jest kardynał Grzegorz Ryś?
Kardynał Grzegorz Ryś to postać dobrze znana w Krakowie, gdzie wcześniej pełnił funkcję biskupa pomocniczego, zanim został przeniesiony do Łodzi. Od 2020 roku jest członkiem Dykasterii ds. Biskupów, która uczestniczy w procesie wyłaniania nowych biskupów. W 2023 roku papież Franciszek mianował go kardynałem.
W ramach Konferencji Episkopatu Polski kard. Ryś pełni liczne funkcje:
- Członek Rady Stałej od 2017 roku
- Przewodniczący Rady ds. Dialogu Religijnego
- Przewodniczący Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem
- Członek Rady ds. Ekumenizmu i Rady ds. Kultury
Reakcje na nominację
Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski szybko skomentował decyzję papieża, wyrażając zadowolenie z nominacji.
"Kardynał Grzegorz Ryś został mianowany nowym metropolitą krakowskim. Serdecznie gratuluję tej nominacji. To zmiana, na którą w Krakowie długo czekaliśmy. Liczę na dobrą współpracę dla dobra mieszkańców naszego miasta"- napisał na platformie X.
Podobnie pozytywnie decyzję ocenił wiceprezydent Stanisław Mazur, który podkreślił, że współpracował z Grzegorzem Rysiem jeszcze jako arcybiskupem, gdy zasiadał w Radzie Uczelni Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.
Głos ekspertów
Ojciec Jacek Prusak, jezuita i dyrektor Instytutu Psychologii Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, ocenił, że "lepszej zmiany być nie mogło". Jak zauważył, powrót kard. Rysia do Krakowa oznacza przywrócenie normalności w relacjach między kurią a miastem oraz ośrodkami akademickimi.
Z kolei prof. Arkadiusz Stempin z Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera stwierdził, że nominacja kard. Rysia to "porażka arcybiskupa Jędraszewskiego" i wzmocnienie progresywnej opcji w polskim Kościele.
Wyzwania przed nowym metropolitą
Kardynał Ryś obejmie archidiecezję bardzo podzieloną i skonfliktowaną. Jak zauważa o. Prusak, nowy metropolita wraca do Krakowa z dużym kredytem zaufania, ale znajomość miasta, ludzi i lokalnych układów będzie działała na jego korzyść.
Jednym z głównych wyzwań będzie odbudowa relacji między Kościołem a wiernymi, którzy nie utracili wiary w Boga, ale odwrócili się od instytucji reprezentowanej przez abp. Jędraszewskiego. Nowy metropolita będzie musiał także naprawić relacje z władzami miasta, które w ostatnich latach praktycznie nie istniały.
Nominacja kard. Rysia na metropolitę krakowskiego to bez wątpienia przełomowy moment dla lokalnego Kościoła. Po latach podziałów i kontrowersji Kraków ma szansę na powrót do normalnego funkcjonowania archidiecezji, opartego na dialogu i współpracy zamiast na wykluczeniu i politycznych sporach.
