Renata KaczmarekWatykan ogłosił dziś przełomową decyzję dotyczącą kierownictwa archidiecezji krakowskiej. Kardynał Grzegorz Ryś, dotychczasowy metropolita łódzki, został oficjalnie mianowany nowym arcybiskupem metropolitą krakowskim. Jednocześnie papież Leon XIV przyjął rezygnację arcybiskupa Marka Jędraszewskiego, który przechodzi na zasłużoną emeryturę.
Oficjalne ogłoszenie Watykanu
Nuncjatura Apostolska w Polsce poinformowała w południe o decyzji Ojca Świętego. W komunikacie Konferencji Episkopatu Polski czytamy:
"Kard. Grzegorz Ryś, dotychczasowy arcybiskup metropolita łódzki, został mianowany arcybiskupem metropolitą krakowskim. Decyzję Ojca Świętego Leona XIV ogłosiła dziś w południe Nuncjatura Apostolska w Polsce."
Do czasu oficjalnego objęcia urzędu przez kardynała Rysia, administratorem apostolskim w Krakowie pozostanie arcybiskup Jędraszewski - zgodnie z papieską decyzją.
Koniec ery arcybiskupa Jędraszewskiego
Arcybiskup Marek Jędraszewski kierował krakowskim Kościołem od 2017 roku. Wiek emerytalny osiągnął już w lipcu 2024 roku, jednak procedura wyboru jego następcy przez Watykan znacznie się przedłużała. Duchowny dał się poznać jako postać kontrowersyjna, głównie za sprawą licznych wypowiedzi wygłaszanych podczas homilii.
Najgłośniejsza z jego wypowiedzi miała miejsce podczas mszy w bazylice Mariackiej w sierpniu 2019 roku, kiedy to mówił o "tęczowej zarazie" w kontekście społeczności LGBT+. Jędraszewski nie ukrywał również swojej sympatii do Prawa i Sprawiedliwości.
Kim jest kardynał Grzegorz Ryś?
Nowy metropolita krakowski to rodowity krakowianin, urodzony 9 lutego 1964 roku. Sakrament chrztu przyjął w słynnej bazylice Mariackiej. Jego droga do kapłaństwa rozpoczęła się w 1982 roku, kiedy wstąpił do krakowskiego Wyższego Seminarium Duchownego.
Wykształcenie i kariera naukowa
- Święcenia kapłańskie przyjął 22 maja 1988 roku z rąk kardynała Franciszka Macharskiego w katedrze wawelskiej
- W 1994 roku uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych
- W 2002 roku otrzymał habilitację z zakresu historii
- Był kierownikiem Katedry Historii Kościoła w Średniowieczu na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II
- W latach 2007-2011 pełnił funkcję rektora Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej
Kariera kościelna
Sakrę biskupią Grzegorz Ryś przyjął w 2011 roku z rąk metropolity krakowskiego kardynała Stanisława Dziwisza. Swoją dewizą biskupią uczynił słowa: "Virtus in infirmitate" (Moc w słabości).
W 2017 roku papież Franciszek mianował go arcybiskupem metropolitą łódzkim, a w lipcu 2023 roku - kardynałem. Od 2020 roku jest członkiem wpływowej Dykasterii ds. Biskupów, która uczestniczy w procesie wyłaniania nowych biskupów.
Funkcje w Kościele polskim
Kardynał Ryś pełni liczne odpowiedzialne funkcje w strukturach Kościoła katolickiego w Polsce:
- Członek Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski (od 2017 roku)
- Przewodniczący Rady ds. Dialogu Religijnego
- Przewodniczący Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem
- Członek Rady ds. Ekumenizmu
- Członek Rady ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego
- Członek Rady ds. Rodziny
Uznanie i wyróżnienia
W 2018 roku kardynał Ryś otrzymał od prezydenta Andrzeja Dudy Złoty Krzyż Zasługi za działalność naukową. Jest autorem ponad 40 prac naukowych z zakresu teologii, duchowości i historii Kościoła.
Jako historyk i teolog cieszył się uznaniem w środowisku naukowym i kulturalnym, co czyni go postacią o znacznie szerszych kompetencjach niż tylko duszpasterskie.
Wyzwania przed nowym metropolitą
Kardynał Ryś obejmuje archidiecezję krakowską w trudnym dla Kościoła czasie. Będzie musiał zmierzyć się z wyzwaniami związanymi z odbudową zaufania wiernych, a także z kwestiami dotyczącymi przeszłości Kościoła w Polsce, w tym sprawami nadużyć seksualnych.
Jego dotychczasowe zaangażowanie w prace zespołu zajmującego się koncepcją komisji badającej przypadki wykorzystywania małoletnich w Kościele wskazuje na świadomość tych problemów i gotowość do ich rozwiązywania.
Nominacja kardynała Rysia kończy ośmioletnią kadencję arcybiskupa Jędraszewskiego i otwiera nowy rozdział w historii krakowskiego Kościoła, który od wieków odgrywa kluczową rolę w życiu religijnym Polski.
