Zmarł profesor Krzysztof Rączka - wybitny prawnik i sędzia Sądu Najwyższego

W wieku 72 lat zmarł profesor Krzysztof Rączka, wybitny prawnik, sędzia Sądu Najwyższego i długoletni nauczyciel akademicki. Informację o jego śmierci przekazało w środę rano Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA, którego był aktywnym członkiem.

Wielka strata dla polskiego wymiaru sprawiedliwości

Sędziowie IUSTITII wyrazili głęboki smutek z powodu odejścia profesora Rączki. W oficjalnym oświadczeniu podkreślili jego wyjątkowe zasługi dla polskiego prawa i wymiaru sprawiedliwości.

"Odszedł wybitny prawnik, nauczyciel akademicki, człowiek wielkiej wiedzy i odwagi, a zarazem - osoba ogromnie wrażliwa na innych ludzi. Będziemy Go pamiętać jako obrońcę praworządności, który odważnie wskazywał na łamanie Konstytucji i zagrożenia dla niezależności sądów" - napisano w komunikacie stowarzyszenia.

Jak podkreślono, śmierć profesora Rączki stanowi "wielką stratę dla środowiska sędziowskiego, naukowego i wymiaru sprawiedliwości".

Wybitna kariera naukowa i sędziowska

Profesor Krzysztof Rączka urodził się w 1953 roku w Warszawie. Całe swoje zawodowe życie poświęcił prawu, specjalizując się szczególnie w prawie pracy. Swoim mistrzem naukowym uznawał profesora Zbigniewa Salwę.

Po uzyskaniu magisterium z prawa w 1976 roku rozpoczął pracę na Uniwersytecie Warszawskim w Zakładzie Prawa Pracy i Polityki Socjalnej. Przez lata wspinał się po kolejnych szczeblach kariery akademickiej, by w 1997 roku zostać profesorem nadzwyczajnym.

Działalność na Uniwersytecie Warszawskim

Profesor Rączka był niezwykle aktywny w życiu uczelni. Jego najważniejsze funkcje na UW obejmowały:

• Prodziekan ds. studenckich w latach 2005-2008
• Dziekan Wydziału Prawa i Administracji przez dwie kadencje (2008-2016)
• Autor ponad 160 publikacji naukowych

Rektor UW profesor Alojzy Z. Nowak, podczas uroczystości jubileuszowej w październiku 2024 roku, podkreślał wyjątkowe cechy charakteru profesora Rączki:

"Pan profesor zawsze reprezentował postawę, która jest na Uniwersytecie Warszawskim szczególnie ważna: szacunek i otwartość pomimo różnic religijnych, koncepcyjnych, filozoficznych, a także politycznych"

Praca w instytucjach państwowych

Kariera profesora Rączki wykraczała daleko poza mury uczelni. Przez lata współpracował z najważniejszymi instytucjami państwowymi:

Sędzia Sądu Najwyższego

W sierpniu 2016 roku profesor Rączka został powołany przez prezydenta na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. Funkcję tę pełnił aż do przejścia w stan spoczynku w lipcu 2025 roku.

Jako sędzia SN aktywnie angażował się w obronę niezależności sądów. Był jednym z sygnatariuszy ważnych oświadczeń dotyczących praworządności, w tym:

• Oświadczenia z czerwca 2024 roku o tym, że Izba Kontroli Nadzwyczajnej nie jest sądem
• Apelu z lipca 2021 roku o zawieszenie działalności Izby Dyscyplinarnej

Obrońca praworządności

Profesor Rączka nie wahał się bronić swoich przekonań prawnych. W 2018 roku, gdy kończył 65 lat, wystosował list do I prezes SN Małgorzaty Gersdorf, wskazując, że przepis o przechodzeniu sędziów w stan spoczynku jest wobec niego "niewykonalny".

Razem z sędzią Gersdorf wytoczył również proces sędziemu TK Stanisławowi Piotrowiczowi za obraźliwe wypowiedzi pod adresem sędziów. Sąd przyznał im rację, nakazując pozwanemu przeprosiny i wpłatę 20 tysięcy złotych na cele charytatywne.

Człowiek prawa do końca

Podczas uroczystości jubileuszowej w 2024 roku profesor Rączka powiedział słowa, które dobrze charakteryzują jego podejście do zawodu:

"Wybór prawa był najmądrzejszą decyzją w moim życiu. Miałem to szczęście, że funkcjonowałem w sferze prawa w różnych funkcjach społecznych"

Professor Krzysztof Rączka pozostanie w pamięci jako wybitny prawnik, oddany nauczyciel i nieustraszony obrońca praworządności. Jego śmierć to ogromna strata dla polskiego środowiska prawniczego i akademickiego.

Rodzinie i bliskim składamy wyrazy głębokiego współczucia.