Jakub MalinowskiMinisterstwo Edukacji Narodowej zapowiada znaczące wzrosty wynagrodzeń dla nauczycieli. Według wiceministra edukacji Katarzyny Lubnauer, pensje pedagogów będą wyższe w 2026 roku o blisko 40 procent w porównaniu do poziomu z 2023 roku, uwzględniając planowane na przyszły rok podwyżki.
Automatyczne wzrosty wynagrodzeń w planach
Podczas wywiadu w Programie III Polskiego Radia wiceministra Lubnauer podkreśliła, że resort planuje wprowadzenie systemu automatycznych podwyżek dla nauczycieli. "Chodzi o to, żeby rzeczywiście nauczyciele mieli te płace jakby rosnące w sposób automatyczny - i to jest nasz plan" - zaznaczyła przedstawicielka MEN.
Nowe rozwiązania mają zostać uwzględnione w nowelizacji Karty nauczyciela, nad którą ministerstwo pracuje jeszcze w trakcie obecnej kadencji. Projekt ma uwzględniać postulaty środowiska zawarte w procedowanym obecnie w Sejmie projekcie obywatelskim Związku Nauczycielstwa Polskiego.
Aktualne wynagrodzenia nauczycieli w 2025 roku
Wysokość pensji nauczycieli wyliczana jest na podstawie kwoty bazowej, która w ustawie budżetowej na 2025 rok została ustalona na 5 434,82 złote. To wzrost o 5 procent (258,80 zł) w stosunku do roku poprzedniego.
W 2025 roku średnie wynagrodzenie brutto nauczycieli wynosi:
- Nauczyciele początkujący: 6 672,31 zł (wzrost o 317,73 zł)
- Nauczyciele mianowani: 7 826,14 zł (wzrost o 372,67 zł)
- Nauczyciele dyplomowani: 10 000,07 zł (wzrost o 476,19 zł)
Składowe wynagrodzenia nauczycielskiego
Na średnie wynagrodzenie nauczyciela składa się szereg elementów:
- Wynagrodzenie zasadnicze
- Dodatki za wysługę lat
- Dodatki funkcyjne (dla wychowawców, mentorów, doradców metodycznych)
- Dodatek motywacyjny
- Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe
- Nagrody i dodatkowe świadczenia (w tym trzynastka)
Wzrost wydatków na edukację
Ministerka Barbara Nowacka podkreśla, że wydatki na edukację znacząco wzrosną. "Łącznie zaplanowane w przyszłorocznym budżecie państwa wydatki na edukację sięgną 2,6 procent PKB" - informuje resort. Dla porównania, w 2023 roku wynosiły one 1,87 procent PKB.
Wyzwania demograficzne i przyszłość systemu
Ministerstwo musi uwzględnić zmiany demograficzne przy planowaniu reform. Jak wskazuje szefowa MEN, w 2026 roku spadek liczby dzieci w wychowaniu przedszkolnym wyniesie około 8 procent. Dodatkowo obserwuje się wyludnianie wsi i niektórych regionów przy jednoczesnym przeludnieniu miast.
"Trzeba bardzo poważnie podejść do tego, żeby żaden nauczyciel nie był stratny, by poziom nauczania nie został obniżony i dostosować wynagrodzenia nauczycieli do tych zmieniających się warunków"
Harmonogram wprowadzania zmian
Minister Nowacka zapowiada, że nowy system wynagrodzeń może zostać wprowadzony od 2027 roku. Resort pracuje nad rozwiązaniem, które zakłada "płynne dochodzenie do docelowego poziomu" zamiast skokowego wzrostu wymagającego kilkudziesięciu miliardów złotych.
Ministerstwo rozważa powiązanie wynagrodzeń ze wskaźnikiem zewnętrznym, podobnie jak proponuje projekt obywatelski ZNP. "To da poczucie stabilności nauczycielom" - argumentuje szefowa resortu edukacji.
Reakcje środowiska nauczycielskiego
Związek Nauczycielstwa Polskiego od listopada 2021 roku dąży do uchwalenia swojego projektu nowelizacji Karty nauczyciela. Projekt zakłada powiązanie wysokości wynagrodzeń z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. Podczas wrześniowej manifestacji związkowcy wskazywali na potrzebę przyspieszenia prac, które obiecał premier Donald Tusk.
Zapowiadane zmiany mają objąć nie tylko kwestie finansowe, ale również poprawę standardów funkcjonowania nauczycieli, zwiększenie autonomii zawodowej oraz odpolitycznienie kuratorów oświaty.
