Andrzej PawlakPrezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski pozbawił obywatelstwa ukraińskiego burmistrza Odessy Hennadija Truhanowa, informują źródła BBC. Powodem tej decyzji ma być posiadanie przez urzędnika rosyjskiego paszportu, co Truhanow kategorycznie zaprzecza.
Decyzja prezydenta po naradzie bezpieczeństwa
Zełenski poinformował o przeprowadzeniu narady bezpieczeństwa, podczas której szef Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) Wasyl Maluyk złożył raport dotyczący "przeciwdziałania rosyjskim siatkom agentów i kolaborantów w regionach przyfrontowych i na południu". Prezydent potwierdził, że u niektórych osób stwierdzono posiadanie rosyjskiego obywatelstwa i podpisał dekret pozbawiający je ukraińskiego obywatelstwa.
Chociaż Zełenski nie podał nazwisk w swoim oświadczeniu w mediach społecznościowych, źródło BBC w strukturach władzy potwierdziło, że dotyczy to między innymi burmistrza Odessy. Ukraińskie media donoszą, że tym samym dekretem obywatelstwa pozbawiono także byłego deputowanego Rady Najwyższej Olega Carewa oraz artystę baletu Siergieja Polunina.
Truhanow zaprzecza zarzutom
Hennadij Truhanow wielokrotnie odrzucał oskarżenia o posiadanie rosyjskiego paszportu. W oświadczeniu w mediach społecznościowych napisał:
"Od 2014 roku stale wyjaśniam, że nie mam i nigdy nie miałem obywatelstwa rosyjskiego. Sprawdzały mnie wszystkie odpowiednie organy Ukrainy — wszystkie."
Burmistrz przytoczył kilka przykładów, kiedy według niego udowodniono, że nie posiada rosyjskiego paszportu. W szczególności w 2018 roku, w odpowiedzi na zapytanie Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU), rosyjskie MSW miało potwierdzić, że Truhanow nie figuruje jako osoba, która uzyskała obywatelstwo rosyjskie.
Kontrowersje wokół dokumentów
Truhanow określił opublikowany w internecie skan rzekomego rosyjskiego paszportu jako fejk i prowokację. Zwrócił uwagę, że w dokumencie widnieje data wydania — 15 grudnia 2015 roku. Twierdzi, że w tym czasie fizycznie przebywał w Odessie, więc nie mógł osobiście odebrać takiego paszportu, a "procedury biometryczne wymagają osobistej obecności".
Po otrzymaniu informacji o pozbawieniu go ukraińskiego obywatelstwa, Truhanow zapowiedział walkę prawną:
"Będę się bronić, będę składać pozew do sądu. Jeśli sąd nie będzie mógł rozstrzygnąć, złożę skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka... To już szczyt takiej samowoli, której nie może być."
Kim jest Hennadij Truhanow
Hennadij Truhanow to jeden z najbardziej znanych ukraińskich burmistrzów, który zajmuje to stanowisko od maja 2014 roku. Według oficjalnej biografii:
- Ukończył Odeską Szkołę Artylerii jako inżynier napraw sprzętu samochodowego
- Ze służby wojskowej zwolnił się w 1992 roku w randze kapitana
- Na początku lat 90. pracował jako ochroniarz w firmie "Minimaks"
- Założył własną firmę ochroniarską "Kapitan i Ko"
- Od 2001 roku oficjalnie pracował dla rosyjskich firm, w tym "Łukoil-Ukraina"
Kariera polityczna i kontrowersje
Truhanow rozpoczął karierę polityczną w 2012 roku, gdy Partia Regionów wystawiła go jako kandydata na deputowanego. Po ucieczce Wiktora Janukowycza z Ukrainy opuścił frakcję Partii Regionów i rozpoczął współpracę z nową władzą.
Burmistrz wielokrotnie figurował w sprawach karnych. W grudniu 2024 roku NABU i Specjalna Prokuratura Antykorupcyjna skierowały do sądu sprawę dotyczącą organizacji przestępczej z udziałem Truhanowa, w wyniku której gmina prawdopodobnie straciła 689 milionów hrywien.
Konsekwences prawne
Zgodnie z ukraińskim prawem o samorządzie lokalnym, pozbawienie obywatelstwa stanowi podstawę do przedterminowego zakończenia pełnomocnictw. Oznacza to, że Truhanow będzie musiał opuścić stanowisko burmistrza Odessy.
14 października Zełenski polecił także głównodowodzącemu Sił Zbrojnych Ukrainy Aleksandrowi Syrskiemu i szefowi administracji obwodowej Olegowi Kiperowi rozważenie utworzenia w Odessie miejskiej administracji wojskowej.
Petycja o pozbawienie Truhanowa obywatelstwa, opublikowana na stronie prezydenta Ukrainy, w ciągu doby zebrała ponad 28 tysięcy podpisów, przekraczając próg niezbędny do rozpatrzenia przez głowę państwa.
