Plan pokojowy Trumpa dla Ukrainy - 28 punktów z ultimatum do czwartku

Prezydent Donald Trump przedstawił szczegółowy 28-punktowy plan pokojowy dla Ukrainy, dając Kijowowi czas do czwartku 27 listopada na przyjęcie propozycji zakończenia wojny z Rosją. Dokument, ujawniony przez serwis Axios, wzbudza kontrowersje ze względu na daleko idące ustępstwa wobec Moskwy.

Ultimatum Trumpa dla Ukrainy

W rozmowie z radiem Fox News Trump potwierdził termin ultimatum. "Miałem wiele deadline'ów, ale jeśli sprawy idą dobrze, przedłuża się deadline'y. Ale to czwartek. Myślimy, że to odpowiedni czas" - oświadczył amerykański prezydent.

Administracja podkreśla, że projekt może ulegać zmianom po konsultacjach ze stronami konfliktu. Wersję planu zweryfikowano z urzędnikami z Ukrainy i USA.

Kluczowe założenia planu pokojowego

Kwestie terytorialne i militarne

Według propozycji, Krym oraz obwody ługański i doniecki zostałyby uznane za de facto rosyjskie, także przez Stany Zjednoczone. Obwody chersoński i zaporoski miałyby zostać "zamrożone" wzdłuż linii kontaktowej.

Plan przewiduje również:

• Ograniczenie liczebności Sił Zbrojnych Ukrainy do 600 tysięcy żołnierzy
• Konstytucyjny zakaz przystąpienia Ukrainy do NATO
• Brak stacjonowania żołnierzy NATO na Ukrainie
• Utworzenie zdemilitaryzowanej strefy buforowej

Gwarancje bezpieczeństwa i sankcje

Stany Zjednoczone miałyby zagwarantować bezpieczeństwo Ukrainy, ale z pewnymi warunkami. Jeśli Ukraina dokona inwazji na Rosję, utraci gwarancje. Jeśli Rosja zaatakuje Ukrainę, zostanie objęta wszystkimi globalnymi sankcjami.

W przypadku rosyjskiej agresji przewidziano "zdecydowaną skoordynowaną odpowiedź militarną" oraz przywrócenie sankcji.

Aspekty ekonomiczne i międzynarodowe

Odbudowa Ukrainy

Plan zakłada utworzenie potężnego globalnego pakietu środków na odbudowę Ukrainy, obejmującego:

• Fundusz Rozwoju Ukrainy inwestujący w technologie i sztuczną inteligencję
• Współpracę USA-Ukraina w zakresie infrastruktury gazowej
• Odnowę terenów dotkniętych wojną
• Wydobycie minerałów i zasobów naturalnych

Reintegracja Rosji

Kontrowersyjnym elementem jest stopniowe znoszenie sankcji wobec Rosji i jej powrót do G8. Przewidziano również długoterminową współpracę gospodarczą USA-Rosja w obszarach energetyki i wydobycia w Arktyce.

Zamrożone aktywa i finansowanie

Zgodnie z planem, 100 miliardów dolarów w zamrożonych rosyjskich aktywach zostanie zainwestowane w odbudowę Ukrainy pod kierownictwem USA, które otrzymają 50 procent zysków z tego przedsięwzięcia.

Reakcje międzynarodowe

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz rozmawiał telefonicznie z Trumpem na temat amerykańskiego planu. Przywódcy ustalili przeprowadzenie konsultacji na poziomie doradców między Niemcami a Stanami Zjednoczonymi.

Wicekanclerz Lars Klingbeil podkreślił: "Musimy zachować otwarte kanały rozmów. Jednak to Władimir Putin ma klucz [do zakończenia wojny]. To on rozpoczął tę wojnę i to on może ją bardzo szybko zakończyć".

Kontrowersje i krytyka

Eksperci zwracają uwagę, że plan może nagradzać Rosję za agresję kosztem Ukrainy i bezpieczeństwa europejskiego. Szczególnie kontrowersyjne są zapisy o ograniczeniu suwerenności Ukrainy i faktycznym uznaniu rosyjskich zdobyczy terytorialnych.

Plan przewiduje również powołanie Rady Pokoju pod przewodnictwem prezydenta Trumpa, która miałaby monitorować wdrażanie porozumienia i nakładać sankcje za naruszenia.

Warunki wejścia w życie

Zawieszenie broni miałoby wejść w życie natychmiast po wyrażeniu zgody przez wszystkie strony i wycofaniu się do uzgodnionych pozycji. Ukraina zobowiązałaby się do przeprowadzenia wyborów w ciągu 100 dni.

Wszystkie strony konfliktu objęłaby amnestia za czyny popełnione podczas wojny, z zobowiązaniem do niewysuwania roszczeń w przyszłości.

Ostateczna decyzja należy do Ukrainy, która ma czas do czwartku na ustosunkowanie się do amerykańskiej propozycji zakończenia trwającej od lutego 2022 roku wojny.