Andrzej PawlakEuropejska Partia Ludowa (EPL) wycofała swój wniosek o procedowanie w trybie pilnym tak zwanego hamulca bezpieczeństwa do umowy handlowej Unii Europejskiej z państwami Mercosur. Decyzja została ogłoszona podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu przez przewodniczącą Robertę Metsolę.
Polscy europosłowie świętują sukces
Wycofanie wniosku oznacza, że planowane na wtorek głosowanie nie dojdzie do skutku, a projekt rozporządzenia będzie musiał przejść zwykłym trybem przez komisję ds. handlu międzynarodowego (INTA). Europosłowie Koalicji Obywatelskiej podkreślają, że to efekt zabiegów polskiej delegacji.
Decyzja EPL o wycofaniu w Parlamencie Europejskim wniosku o procedowanie w trybie pilnym tzw. hamulca bezpieczeństwa to wynik naszej dyskusji we frakcji
— poinformował PAP szef delegacji PO-PSL w PE, europoseł Andrzej Halicki.
Znaczenie procedury pilnej
Przyjęcie trybu pilnego oznaczałoby szybkie przejście do głosowania nad rozporządzeniem ustanawiającym hamulec bezpieczeństwa, a następnie do zatwierdzania całej umowy handlowej z Mercosurem. Jak wyjaśnił europoseł Halicki, procedowanie w trybie pilnym nie pozwalałoby na:
- Głębszą analizę projektu
- Wprowadzenie poprawek
- Pełną debatę nad zapisami umowy
Europoseł KO Dariusz Joński podkreślił na platformie X: "Punkt zwrotny w sprawie Mercosur! Wycofanie wniosku pokazuje, że presja ma sens. Polska delegacja odegrała tu kluczową rolę".
Czym jest umowa Mercosur
Umowa między Unią Europejską a państwami bloku Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Boliwia, Urugwaj) zakłada przede wszystkim zniesienie ceł na handel między dwoma blokami gospodarczymi. Porozumienie ma zostać podpisane na szczycie w Brazylii 20 grudnia 2025 roku.
Umowa ustanowi preferencje celne dla produktów rolnych z krajów Mercosur, takich jak:
- Wołowina
- Drób
- Nabiał
- Cukier
- Etanol
Jednocześnie otworzy rynki tych krajów na europejski przemysł, szczególnie motoryzacyjny.
Hamulec bezpieczeństwa - mechanizm ochronny
Rozporządzenie w sprawie hamulca bezpieczeństwa zaproponowała Komisja Europejska w odpowiedzi na obawy unijnych rolników i części państw członkowskich. Mechanizm ten ma być szybszy i prostszy niż dotychczasowe bezpieczniki wprowadzane do umów handlowych.
Dzięki hamulcowi bezpieczeństwa preferencje celne będzie można wycofać w przypadku:
- Gwałtownego wzrostu importu
- Znacznego spadku cen na rynku europejskim
Stanowisko Polski
Polska znajduje się w grupie przeciwników tej umowy, obawiając się zalania rynku tanimi produktami z krajów Mercosuru, co mogłoby mieć negatywne skutki dla polskich rolników. Minister rolnictwa Stefan Krajewski podkreślił, że skierowanie umowy do Trybunału Sprawiedliwości UE da więcej czasu na negocjacje dotyczące sytuacji poszczególnych krajów.
Pod wnioskiem o skierowanie umowy do unijnego Trybunału Sprawiedliwości podpisało się ponad 140 europosłów z 21 państw członkowskich.
Kontekst geopolityczny
Presja na finalizację umowy wzrosła po zwycięstwie Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich w USA. Zapowiedzi wprowadzenia zaporowych ceł przez nową administrację amerykańską skłaniają Unię Europejską do poszukiwania alternatywnych rynków zbytu.
Niemcy, Francja i Włochy, borykające się z marazmem gospodarczym, widzą w umowie z Mercosurem szansę na nowy impuls dla wzrostu ekonomicznego. Porozumienie ma również wymiar geopolityczny - powstrzymanie wzrostu wpływów Chin w Ameryce Łacińskiej.
Wycofanie wniosku przez EPL oznacza, że projekt będzie teraz procedowany zwykłym trybem, co da więcej czasu na analizę i wprowadzenie poprawek chroniących interesy europejskich rolników.
