Andrzej PawlakWenezuelska działaczka polityczna María Corina Machado została uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla 2025 w uznaniu jej niezłomnej walki o demokrację i prawa człowieka w Wenezueli. To międzynarodowe wyróżnienie czyni ją jedną z najbardziej wpływowych postaci Ameryki Łacińskiej.
Od uprzywilejowanego dzieciństwa do zaangażowania politycznego
María Corina Machado Parisca urodziła się 7 października 1967 roku w Caracas, w zamożnej rodzinie związanej z wenezuelskim przemysłem stalowym. Wykształcenie w prestiżowych prywatnych instytucjach ukształtowało jej przyszłą wizję polityczną.
W 1989 roku ukończyła studia z inżynierii przemysłowej na Universidad Católica Andrés Bello, a następnie specjalizowała się w finansach w Instituto de Estudios Superiores. Przed wejściem w politykę rozwijała karierę biznesową, co wpłynęło na jej liberalne poglądy ekonomiczne i obronę wolnego rynku.
Życie prywatne w cieniu polityki
Machado była zamężna z przedsiębiorcą Ricardo Sosą Brangerem w latach 1990-2001. Z tego związku ma troje dzieci:
- Ana Corina
- Ricardo
- Henrique
Od około dekady pozostaje w dyskretnym związku z prawnikiem Gerardo Fernándezem. Jej dzieci mieszkają obecnie poza Wenezuelą ze względów bezpieczeństwa - sytuacja odzwierciedlająca polityczne napięcia i zagrożenia, z jakimi mierzy się rodzina z powodu jej działalności opozycyjnej.
Przełomowy moment: założenie organizacji Súmate
Punkt zwrotny w życiu Machado nastąpił podczas kryzysu politycznego 2002 roku, gdy Wenezuela przeżywała głęboką polaryzację pod rządami Hugo Cháveza. Założyła wówczas Súmate - organizację obywatelską, która stała się kluczowym aktorem w obronie prawa do głosowania.
Súmate zorganizowało zbieranie podpisów pod referendum odwoławczym przeciwko Hugo Chávezowi w 2004 roku. Ten kontrowersyjny proces umieścił Machado w centrum krajowej debaty politycznej. Rząd Cháveza oskarżył ją o przyjmowanie zagranicznego finansowania i spisek przeciwko państwu - zarzuty, które zawsze odrzucała.
Kariera parlamentarna i konfrontacyjny styl
We wrześniu 2010 roku została wybrana posłanką do Zgromadzenia Narodowego z największą liczbą głosów spośród wszystkich kandydatów w tych wyborach. Jej działalność parlamentarna charakteryzowała się zdecydowanymi przemówieniami i bezpośrednimi konfrontacjami z przedstawicielami czawizmu.
Jako posłanka systematycznie denuncjowała naruszenia praw człowieka, korupcję rządową i deteriorację instytucji demokratycznych.
Vente Venezuela - własna platforma polityczna
W 2013 roku założyła Vente Venezuela - partię polityczną o orientacji liberalnej, która stała się jej główną platformą polityczną. Od tego czasu umocniła swoją pozycję jako jedna z głównych liderek wenezuelskiej opozycji.
Jej przywództwo charakteryzuje się:
- Niezłomnym dyskursem opartym na zasadach
- Obroną wolności ekonomicznej i politycznej
- Absolutnym odrzuceniem modelu socjalistycznego
- Odmową jakiegokolwiek dialogu z reżimem Nicolása Maduro
Delegalizacja i wybory 2024
Reżim Maduro zdelegalizował ją politycznie w 2023 roku, uniemożliwiając kandydowanie w wyborach prezydenckich 2024. Pomimo tego zakazu wygrała prawybory opozycji z przytłaczającym poparciem, stając się niekwestionowaną liderką ruchu antyczawistowskiego.
W obliczu prawnej niemożności kandydowania poparła kandydaturę Edmundo Gonzáleza Urrutii, zachowując rolę duchowej liderki i strategini kampanii opozycyjnej.
Kontrowersyjna postać, ale laureatka Nagrody Nobla
María Corina Machado pozostaje postacią głęboko polaryzującą w Wenezueli. Dla swoich zwolenników reprezentuje nieskorumpowany opór wobec dyktatury - odważną liderkę gotową poświęcić wszystko dla demokracji.
Krytycy zarzucają jej reprezentowanie elity ekonomicznej odłączonej od potrzeb ludowych i promowanie skrajnych pozycji politycznych. Niekwestionowana pozostaje jednak jej zdolność do podtrzymywania ducha opozycyjnego w momentach głębokiego zniechęcenia.
Pokojowa Nagroda Nobla 2025 docenia właśnie tę trajektorię pokojowej walki o demokrację w niezwykle trudnych warunkach, czyniąc z Machado symbol międzynarodowego oporu przeciwko autorytaryzmowi w Ameryce Łacińskiej.
