Andrzej PawlakWenezuelski przywódca Nicolas Maduro złożył prezydentowi USA Donaldowi Trumpowi niespodziewaną ofertę współpracy energetycznej, która mogłaby całkowicie zmienić układ sił na rynku naftowym. Propozycja obejmuje otwarcie wszystkich wenezuelskich projektów naftowych dla amerykańskich firm oraz zerwanie dotychczasowych kontraktów z krajami takimi jak Rosja, Chiny i Iran.
Szczegóły wenezuelskiej propozycji
Jak ujawnił amerykański dziennik "New York Times", oferta Maduro była bardzo konkretna i daleko idąca. Wenezuelski rząd zaproponował:
- Otwarcie wszystkich istniejących i przyszłych projektów naftowych dla firm z USA
- Udzielenie amerykańskim korporacjom preferencyjnych kontraktów
- Przekierowanie eksportu wenezuelskiej ropy z Chin do Stanów Zjednoczonych
- Zerwanie wszystkich kontraktów energetycznych i górniczych z firmami chińskimi, irańskimi i rosyjskimi
Propozycja ta oznaczałaby radykalną zmianę w wenezuelskiej polityce zagranicznej i gospodarczej, która przez ostatnie lata opierała się głównie na współpracy z krajami antagonistycznie nastawionymi do USA.
Odmowa Waszyngtonu i zerwanie stosunków
Mimo atrakcyjności ekonomicznej tej propozycji, administracja Trumpa ostatecznie ją odrzuciła. W ubiegłym tygodniu Stany Zjednoczone zerwały stosunki dyplomatyczne z Wenezuelą, co według źródeł "NYT" skutecznie położyło kres możliwemu porozumieniu.
"Ten krok skutecznie położył kres porozumieniu, przynajmniej na razie" - stwierdzili rozmówcy dziennika znający szczegóły negocjacji.
Kluczową rolę w odrzuceniu propozycji odegrał sekretarz stanu USA Marco Rubio, który konsekwentnie dąży do odsunięcia Maduro od władzy. Rubio nazywa wenezuelskiego przywódcę nielegalnym przywódcą i sceptycznie odnosi się do jakichkolwiek negocjacji z Caracas.
Reakcja Wenezueli na amerykańską odmowę
W odpowiedzi na eskalację ze strony USA, wenezuelski reżim przysiągł obronę "rewolucji socjalistycznej". Jednocześnie jednak Caracas nie zamyka drzwi do przyszłych rozmów.
Minister spraw zagranicznych Wenezueli Yvan Gil jasno stwierdził w zeszłym miesiącu, że Maduro nie będzie negocjował swojego odejścia z urzędu. To stanowisko prawdopodobnie stało się główną przeszkodą w osiągnięciu porozumienia z Waszyngtonem.
Potencjał energetyczny Wenezueli
Wenezuela dysponuje największymi na świecie zasobami ropy naftowej, co czyni ją niezwykle atrakcyjnym partnerem dla amerykańskich firm energetycznych. Obecnie kraj produkuje około miliona baryłek dziennie - znacznie mniej niż w czasach Hugo Chaveza, gdy wydobycie sięgało trzech milionów baryłek dziennie.
| Okres | Dzienna produkcja ropy | Główni odbiorcy |
|---|---|---|
| Era Chaveza (około 2000 r.) | 3 miliony baryłek | Zróżnicowani |
| Obecnie | 1 milion baryłek | Głównie Chiny |
Większość wenezuelskiego eksportu ropy trafia obecnie do Chin. Jedynie około 100 tysięcy baryłek dziennie jest sprzedawanych do USA przez amerykański gigant energetyczny Chevron.
Bogactwa naturalne Wenezueli
Poza ropą naftową, Wenezuela posiada także:
- Znaczne złoża gazu ziemnego
- Bogate pokłady złota
- Duże zasoby żelaza i boksytu
- Złoża koltanu - mieszanki minerałów wykorzystywanej w bateriach elektrycznych
Perspektywy na przyszłość
Eksperci są zgodni, że Wenezuela mogłaby szybko zwiększyć wydobycie ropy dzięki znacznemu zastrzykowi kapitału zagranicznego. Różnią się jednak w opiniach, czy jest to możliwe pod obecnymi rządami Maduro.
Dla niektórych amerykańskich urzędników normalizacja handlu z Wenezuelą mogłaby być kusząca ze względu na ogromne bogactwa naturalne tego kraju. Jednak kwestie polityczne i stanowisko wobec Maduro pozostają główną przeszkodą w nawiązaniu współpracy.
Obecna sytuacja pokazuje, jak geopolityka może przeważać nad interesami ekonomicznymi w międzynarodowych stosunkach, nawet gdy stawką są tak strategiczne zasoby jak ropa naftowa.
