Greta Thunberg zatrzymana przez izraelską marynarkę wojenną podczas próby dostarczenia pomocy do Gazy

Szwedzka aktywistka klimatyczna Greta Thunberg została zatrzymana przez izraelską marynarkę wojenną wraz z setkami innych działaczy podczas próby dostarczenia pomocy humanitarnej do Gazy. Incydent miał miejsce w czwartek rano, gdy flotyla Global Sumud Flotilla (GSF) składająca się z kilkudziesięciu jednostek została przejęta na wodach międzynarodowych.

Przejęcie flotyli przez siły izraelskie

Według izraelskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, kilka statków należących do GSF zostało "bezpiecznie zatrzymanych", a osoby znajdujące się na pokładzie są przekazywane do izraelskiego portu. Władze w Tel Awiwie twierdzą, że nakazały jednostkom zmianę kursu, ponieważ zbliżały się do "aktywnej strefy działań wojennych".

Flotyla znajdowała się około 70 mil morskich od wybrzeża Gazy, gdy doszło do interwencji. Organizatorzy misji opisali działania izraelskie jako "nielegalne" i "nie akt obrony, ale bezczelny akt desperacji".

Międzynarodowe reakcje na zatrzymanie aktywistów

Incydent wywołał falę krytyki ze strony społeczności międzynarodowej:

• Turcja - MSZ potępiło przejęcie jako "akt terroryzmu" i wezwało do pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności
• Kolumbia - Prezydent Gustavo Petro wypędził wszystkich pozostałych izraelskich dyplomatów z kraju i zerwał umowę o wolnym handlu z Izraelem
• Irlandia - Wicepremier Simon Harris nazwał doniesienia "niepokojącymi", wśród zatrzymanych znajduje się co najmniej siedmiu obywateli irlandzkich
• ONZ - Wysoki Komisarz ds. Praw Człowieka Volker Türk wezwał Izrael do "pilnego zniesienia blokady Gazy"

Sytuacja humanitarna w Strefie Gazy

Międzynarodowe organizacje pomocowe od miesięcy próbują dostarczyć żywność i leki do palestyńskiego terytorium, jednak Izrael ogranicza przepływ dostaw. Grupa wspierana przez ONZ potwierdziła w zeszłym miesiącu występowanie głodu w Gazzie, a szef ONZ ds. humanitarnych stwierdził, że jest to bezpośredni rezultat "systematycznego blokowania" pomocy przez Izrael.

"Nie sądzę, żeby ktokolwiek ryzykował życie dla publicznego pokazu" - powiedziała Thunberg w wywiadzie dla BBC, odpierając zarzuty, że akcja ma charakter propagandowy.

Wcześniejsze próby dostarczenia pomocy

To już trzecia próba dostarczenia pomocy drogą morską do Gazy - Izrael zablokował już dwie wcześniejsze akcje aktywistów w czerwcu i lipcu tego roku. Władze izraelskie określiły flotyllę mianem "jachtu do selfie", co spotkało się z ostrą krytyką ze strony organizatorów misji.

Reakcja europejskich polityków

Minister spraw zagranicznych Francji Jean-Noel Barrot zapewnił, że jego kraj dopilnował, aby "ewentualna operacja wejścia na pokład odbyła się w najlepszych możliwych warunkach bezpieczeństwa". Włoski minister spraw zagranicznych Antonio Tajani otrzymał zapewnienia od Izraela, że siły zbrojne nie użyją przemocy wobec 500 osób na pokładzie, w tym francuskich i włoskich polityków.

Dalsze działania

Izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało, że zatrzymani aktywiści zostaną przewiezieni do Izraela, a następnie rozpoczną się procedury deportacji do Europy. Włoskie związki zawodowe wezwały do strajku generalnego w piątek "w obronie flotyli, wartości konstytucyjnych i za Gazą".

Tymczasem w Gazie Izrael intensyfikuje swój atak na miasto Gaza, podczas gdy Hamas rozważa swoją odpowiedź na nowy amerykański plan zakończenia wojny. Minister obrony Izraela Israel Katz wydał ostateczne ostrzeżenie setkom tysięcy Palestyńczyków w mieście, aby ewakuowali się na południe.