Andrzej PawlakRosyjski koncern naftowy Łukoil, drugi co do wielkości producent ropy w Rosji, podjął dramatyczną decyzję o wyprzedaży wszystkich swoich zagranicznych aktywów po nałożeniu przez Stany Zjednoczone nowych sankcji. Akcje giganta energetycznego odnotowały gwałtowny spadek na moskiewskiej giełdzie.
Drastyczna decyzja rosyjskiego koncernu
W oficjalnym komunikacie Łukoil poinformował o rozpoczęciu procesu sprzedaży aktywów zagranicznych. "Sprzedaż aktywów odbywa się zgodnie z licencją OFAC na zakończenie działalności. W razie potrzeby firma planuje ubiegać się o przedłużenie licencji, aby zapewnić nieprzerwane funkcjonowanie swoich aktywów zagranicznych" - czytamy w oświadczeniu koncernu.
Spółka potwierdziła również, że rozpoczęto już rozpatrywanie ofert od potencjalnych nabywców. Decyzja ta wywołała natychmiastową reakcję na rynkach finansowych - w poniedziałek akcje Łukoila straciły na wartości aż 6,7 procent.
Skutki amerykańskich sankcji
Prezydent Donald Trump nałożył w ubiegłym tygodniu, jak to określił, "olbrzymie sankcje" na dwóch największych rosyjskich producentów ropy - Rosnieft i Łukoil. Celem restrykcji jest osłabienie budżetu Władimira Putina i wsparcie wysiłków Waszyngtonu na rzecz zakończenia wojny na Ukrainie.
Były dyrektor Łukoila, wypowiadający się anonimowo dla Politico, ocenił, że decyzja może spowodować spadek przychodów i zysków firmy o około 30 procent. Koncern będzie musiał pozbyć się trzech rafinerii i około połowy ze swoich 5 tysięcy stacji benzynowych na całym świecie.
Zasięg globalnych aktywów
Łukoil posiada znaczące aktywa w 16 krajach, w tym:
- W Europie: rafinerie w Bułgarii, Rumunii i Holandii (45% udziałów)
- Sieci stacji benzynowych w Bułgarii, Rumunii, Chorwacji, Serbii, Czarnogórze i Macedonii Północnej
- Projekty w Azerbejdżanie, Kazachstanie, Uzbekistanie
- Działalność w Iraku, Egipcie, Kamerunie, Meksyku, Zjednoczonych Emiratach Arabskich
Szczególnie problematyczna może okazać się sprzedaż bułgarskiej rafinerii w Burgas, która przetwarza 190 tysięcy baryłek dziennie i jest jedynym tego typu obiektem w kraju. Sofia wprowadziła dodatkowe ograniczenia wymagające zgody państwa na wszelkie transakcje dotyczące aktywów Łukoila.
Międzynarodowe reakcje na sankcje
Amerykańskie restrykcje wywołały reakcje na całym świecie. Cztery czołowe chińskie koncerny naftowe - PetroChina, Sinopec, CNOOC i Zhenhua Oil - zawiesiły handel rosyjską ropą transportowaną drogą morską. Indyjskie rafinerie również wyraziły gotowość do wprowadzenia ograniczeń w imporcie ropy z Moskwy.
Amerykańskie Biuro ds. Kontroli Aktywów Zagranicznych nakazało rosyjskim koncernom zakończenie działalności zagranicznej do 21 listopada pod groźbą surowych kar. Obie spółki odpowiadają za około dwie trzecie z 4,4 miliona baryłek ropy eksportowanej dziennie przez Rosję.
Orban krytykuje politykę Trumpa
Tymczasem premier Węgier Viktor Orban wyraził ostrą krytykę wobec polityki sankcyjnej. W rozmowie z włoskimi dziennikarzami stwierdził, że "Donald Trump myli się w sprawie Putina" i zapowiedział: "Pojadę do niego, żeby doprowadzić do tego, żeby zdjął sankcje z Rosji".
Orban podkreślił, że Węgry są bardzo uzależnione od rosyjskich surowców ze względu na swoje geograficzne położenie. Ambasador USA przy NATO Matthew Whitaker odpowiedział, że Węgry w przeciwieństwie do sąsiadów nie przygotowały planów ograniczenia importu rosyjskiej ropy.
Ocena ekspertów
Polski Instytut Spraw Międzynarodowych wskazuje, że sankcje na Łukoil i Rosnieft znacząco utrudnią tym spółkom funkcjonowanie na rynkach globalnych. Restrykcje prawdopodobnie wpłyną na rozwój rosyjskiej "floty cieni" i ograniczą dochodowość eksportu.
Analitycy z "Financial Times" oceniają, że choć obecny poziom presji gospodarczej raczej nie wpłynie na zmianę stanowiska Kremla, oświadczenie Łukoila sugeruje, że działania Trumpa przeciwko rosyjskiemu sektorowi energetycznemu szybko przynoszą efekty.
W przeciwieństwie do państwowego Rosnieftu, Łukoil jest spółką prywatną, choć niektórzy analitycy zwracają uwagę, że działała ona w interesie Kremla. Obecna sytuacja może definitywnie zmienić krajobraz rosyjskiego sektora energetycznego.
