Natalia SokołowskaPaździernikowa zmiana czasu już za kilka dni
W nocy z soboty 25 października na niedzielę 26 października 2025 roku Polacy po raz kolejny przestawią zegarki z czasu letniego na zimowy. O godzinie 3:00 cofniemy wskazówki na 2:00, zyskując tym samym dodatkową godzinę snu. Ta coroczna praktyka, która od dziesięcioleci reguluje nasz rytm życia, może jednak wkrótce przejść do historii.
Czy 2026 rok przyniesie koniec zmian czasu?
Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z marca 2022 roku, zmiany czasu są zaplanowane do 2026 roku. Jednak złożony przez posłów PSL i Trzeciej Drogi projekt ustawy może sprawić, że od 1 marca 2026 roku Polska przejdzie na stały czas letni.
Jeśli projekt zostanie przyjęty, ostatnie przestawienie zegarków nastąpi w nocy z 28 na 29 marca 2026 roku. Od tego momentu w Polsce obowiązywałby permanentnie czas letni środkowoeuropejski (UTC+2), co oznaczałoby koniec z dwukrotnym przestawianiem zegarków w ciągu roku.
Naukowcy alarmują: zmiana czasu szkodzi zdrowiu
Coraz więcej badań naukowych wskazuje na negatywny wpływ corocznych zmian czasu na ludzkie zdrowie. Zespół naukowców z Uniwersytetu Stanforda opublikował analizę pokazującą, że rezygnacja z sezonowej zmiany czasu mogłaby zapobiec nawet 300 tysięcom przypadków udarów mózgu rocznie.
Profesor Marta Jackowska z Uniwersytetu SWPS w Sopocie wyjaśnia:
"Funkcje naszego organizmu, takie jak sen, czuwanie, trawienie, temperatura ciała czy nawet nastrój, są regulowane przez nasz zegar biologiczny. Zmiana czasu jest niczym innym jak zakłóceniem funkcjonowania naszego zegara biologicznego poprzez manipulację dostępnością światła."
Konkretne zagrożenia dla zdrowia
- Wzrost ryzyka chorób sercowo-naczyniowych
- Problemy z koncentracją i osłabienie odporności
- 6-procentowy wzrost liczby wypadków samochodowych po wiosennej zmianie czasu
- Zaburzenia snu i obniżenie poziomu serotoniny
- Większe ryzyko zawałów serca w okresach przejściowych
Korzyści i wątpliwości związane ze stałym czasem letnim
Wprowadzenie stałego czasu letniego niosłoby ze sobą zarówno korzyści, jak i wyzwania. Do głównych zalet należy ograniczenie chaosu organizacyjnego w firmach, transporcie i systemach informatycznych. Obecnie zmiana czasu generuje dodatkowe koszty - przykładowo pociągi muszą przez godzinę stać w miejscu podczas jesiennego przestawienia.
Zwolennicy podkreślają również, że dodatkowa godzina światła po południu jest cenniejsza niż poranna, gdyż większość ludzi spędza ranek w pracy, a po powrocie do domu może lepiej wykorzystać jasne popołudnie.
Potencjalne problemy
Głównym argumentem przeciwników jest fakt, że zimą słońce wschodziłoby godzinę później, co mogłoby utrudniać poranne dojeżdżanie do pracy czy szkoły. Szczególnie dotkliwe byłoby to dla osób mieszkających w północnych regionach kraju.
Jak przygotować się do zbliżającej się zmiany?
Eksperci zalecają wprowadzenie kilku prostych nawyków, które pomogą organizmowi łatwiej przystosować się do zmiany:
- Stopniowe dostosowywanie rytmu snu na kilka dni przed zmianą
- Ograniczenie korzystania z ekranów przed snem
- Regularne spacery w ciągu dnia dla maksymalnej ekspozycji na naturalne światło
- Unikanie ciężkich posiłków wieczorem
- Ręczne przestawienie zegarków, które nie zmieniają czasu automatycznie
Europejski kontekst zmian
Dyskusja nad zniesieniem zmian czasu toczy się w całej Unii Europejskiej od 2018 roku. W konsultacjach społecznych przeprowadzonych przez Komisję Europejską 84 procent z 4,6 miliona respondentów opowiedziało się za likwidacją corocznego przestawiania zegarków.
Choć Parlament Europejski poparł ten pomysł, ostateczna decyzja została odłożona z powodu braku konsensusu między państwami członkowskimi co do wyboru między stałym czasem letnim a zimowym.
Podsumowanie
Zmiana czasu z 25 na 26 października 2025 roku może być jedną z ostatnich w historii Polski. Rosnąca świadomość negatywnego wpływu tej praktyki na zdrowie, w połączeniu z minimalnymi oszczędnościami energetycznymi, skłania polityków do poważnego rozważenia wprowadzenia stałego czasu. Ostateczna decyzja zapadnie prawdopodobnie w ciągu najbliższych miesięcy, a jej skutki odczują miliony Polaków już od 2026 roku.
