Joanna MazurPaździernik 2025 roku przyniesie miłośnikom astronomii prawdziwą ucztę wizualną. 7 października na niebie pojawi się wyjątkowa pełnia księżyca, która zbiegnie się z perygeum – najbliższym punktem orbity Księżyca względem Ziemi. To oznacza, że zobaczymy superksiężyc, który będzie wydawał się większy i jaśniejszy niż zwykle.
Pełnia Żniwiarzy jako superksiężyc
Październikowa pełnia, tradycyjnie nazywana Pełnią Żniwiarzy, przypadnie we wtorek, 7 października 2025 roku. Nazwa pochodzi z dawnych czasów, gdy jasne światło księżyca pomagało rolnikom w kończeniu żniw po zmroku. W tym roku zjawisko będzie szczególnie spektakularne ze względu na zbieżność z perygeum.
Gdy Księżyc znajdzie się w perygeum, odległość między nim a Ziemią wyniesie około 360 tysięcy kilometrów. Dzięki temu nasz naturalny satelita będzie wydawał się znacznie większy i jaśniejszy niż podczas zwykłej pełni. To pierwsza superpełnia od listopada 2024 roku.
Jak najlepiej obserwować superpełnię
Optymalny moment na obserwację przypada na wieczór 7 października, tuż po wschodzie Księżyca. Wtedy znajdzie się on nisko nad horyzontem i efekt optyczny sprawi, że będzie wyglądał jeszcze większy.
Aby w pełni docenić to zjawisko, warto:
- Wybrać miejsce z dala od miejskich świateł
- Znaleźć otwartą przestrzeń lub wzgórze z dobrym widokiem na horyzont
- Sprawdzić prognozę pogody – bezchmurne niebo to podstawa
- Przygotować aparat fotograficzny na statywie
Deszcz meteorów w październiku
Oprócz superksiężyca, październik 2025 roku oferuje również widowiskowe roje meteorów. Największym wydarzeniem będą Orionidy, które osiągną maksimum aktywności w nocy z 21 na 22 października.
Orionidy to pozostałości po słynnej komecie Halleya. Charakteryzują się białą barwą i pozostawianiem jasnych śladów na niebie. Ich aktywność trwa od 2 października do 7 listopada, ale najlepsze warunki do obserwacji przypadają właśnie w trzeciej dekadzie miesiąca.
Inne roje meteorów w październiku
Miłośnicy "spadających gwiazd" będą mogli obserwować także:
- Drakonidy – aktywne od 6 do 10 października, z maksimum 8 października
- Południowe Taurydy – widoczne od 20 września do 20 listopada, z maksimum około 10 października
Warto zauważyć, że obserwacja Drakonidów może być utrudniona ze względu na jasność superksiężyca 7 października. Jednak już kilka dni później warunki znacznie się poprawią.
Wskazówki dla obserwatorów meteorów
Aby jak najlepiej obserwować meteory, należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:
- Najlepszy czas to godziny po północy
- Wybierz miejsce z dala od sztucznego oświetlenia
- Pozwól oczom przyzwyczaić się do ciemności przez około 20-30 minut
- Patrz w kierunku konstelacji, od której rój bierze nazwę
- Bądź cierpliwy – meteory pojawiają się nieregularnie
Znaczenie historyczne i kulturowe
Orionidy mają długą historię obserwacji. Najwcześniejsze wzmianki o tym roju meteorów pochodzą z chińskich kronik, natomiast w źródłach europejskich pojawiły się w XIX wieku dzięki pracom Alexandra Stewarta Herschela, brytyjskiego astronoma z słynnej rodziny badaczy kosmosu.
Ciekawostką jest fakt, że Orionidy wykazują cykl zwiększonej aktywności co około 12 lat. Astronomowie wciąż badają to zjawisko, próbując przewidzieć lata szczególnie obfitych "deszczów meteorów".
Październik 2025 roku zapowiada się jako wyjątkowy miesiąc dla wszystkich miłośników nocnego nieba. Superpełnia 7 października i maksimum Orionidów 21 października to wydarzenia, których nie warto przegapić. Wystarczy spojrzeć w górę i dać się porwać magii kosmosu rozgrywającej się tuż nad naszymi głowami.
