Joanna MazurW nocy z poniedziałku na wtorek mieszkańcy całej Polski byli świadkami niezwykłego zjawiska atmosferycznego. Zorza polarna, znana naukowo jako Aurora borealis, rozświetliła niebo nad krajem w sposób niespotykany od miesięcy. Intensywność zjawiska była tak duża, że można je było obserwować nawet w centrach największych polskich miast.
Niezwykła intensywność zjawiska
Według ekspertów z IMGW oraz astronomów, była to druga najsilniejsza zorza polarna obserwowana nad Europą po spektakularnym wydarzeniu z 10 maja 2024 roku. Karol Wójcicki, autor profilu "Z głową w gwiazdach", podkreślił wyjątkowość zjawiska:
"Co to była za noc! Czegoś takiego Europa nie widziała od dobrych kilkunastu miesięcy".
Zorza była widoczna w niemal wszystkich województwach Polski, od Pomorza po Podkarpacie. Mieszkańcy przesyłali zdjęcia z:
- Województwa pomorskiego (Chojnice)
- Wielkopolski
- Śląska
- Mazowsza (Warszawa)
- Lubelszczyzny
- Dolnego Śląska (Wrocław)
- Małopolski
- Warmii i Mazur
Przyczyny powstania burzy geomagnetycznej
Zjawisko było efektem intensywnej aktywności słonecznej, do której doszło w niedzielę. Zorza polarna powstaje, gdy naelektryzowane cząstki wiatru słonecznego, poruszające się z prędkością około 400-450 kilometrów na sekundę, zderzają się z cząsteczkami gazów w górnych warstwach atmosfery ziemskiej.
Proces ten można opisać następująco:
- Słońce wysyła strumień naenergetyzowanych cząstek (wiatr słoneczny)
- Pole magnetyczne Ziemi przekierowuje te cząstki ku biegunom
- Cząstki wchodzą w interakcję z gazami atmosferycznymi
- Uwalniana energia tworzy świecenie w różnych kolorach
Bogactwo kolorów na polskim niebie
Obserwatorzy zgłaszali pełen spektakl kolorów. Zorza polarna może przyjmować różne barwy w zależności od rodzaju gazów w atmosferze i wysokości, na której dochodzi do reakcji:
| Kolor | Przyczyna | Wysokość |
|---|---|---|
| Zielony | Tlen atomowy | 100-300 km |
| Czerwony | Tlen atomowy | Powyżej 300 km |
| Niebieski/Fioletowy | Azot molekularny | Poniżej 100 km |
| Pomarańczowy | Rzadkie reakcje | Różne wysokości |
Wyjątkowe warunki obserwacyjne
Obserwacji sprzyjała bezchmurna i pogodna noc, która panowała nad większością kraju. Dzięki temu zjawisko było widoczne nie tylko w obszarach o niskim zanieczyszczeniu świetlnym, ale także w centrach dużych miast, co jest niezwykle rzadkie.
Mieszkaniec Chojnic relacjonował:
"Bardzo silna zorza polarna, kolory i struktury widoczne gołym okiem. Nawet uwidoczniły się bardzo rzadko widoczne pomarańczowe kolory".
Znaczenie naukowe zjawiska
Tak intensywna burza geomagnetyczna nad Polską to wydarzenie o dużym znaczeniu naukowym. Aurora borealis występuje głównie w rejonie koła podbiegunowego północnego, dlatego jej obserwacja na szerokościach geograficznych Polski świadczy o wyjątkowej sile tego zjawiska.
IMGW skomentowało wydarzenie na platformie X:
"Dzisiejsza noc zapisała się naprawdę wyjątkowo. Od pierwszych chwil niebo zaczęło mienić się niezwykłymi kolorami, a zorza polarna stworzyła nad nami prawdziwy spektakl!"
Wpływ na technologię
Silne burze geomagnetyczne mogą wpływać na:
- Systemy nawigacji satelitarnej
- Sieci telekomunikacyjne
- Systemy energetyczne
- Połączenia radiowe
Zjawisko zorzy polarnej nad Polską przypomina o potędze natury i złożoności procesów zachodzących w przestrzeni kosmicznej. Dla większości Polaków była to prawdopodobnie pierwsza okazja do obserwacji tego spektakularnego zjawiska na własnym niebie, co czyni z tej nocy wydarzenie, które na długo pozostanie w pamięci.
