Joanna MazurPolska przechodzi najbardziej dynamiczną transformację energetyczną w swojej najnowszej historii. Polski Instytut Ekonomiczny w najnowszym raporcie przedstawia dane, które jeszcze siedem lat temu wydawały się nieosiągalne w tak krótkim czasie.
Fotowoltaika przerosła najśmielsze oczekiwania
Najbardziej spektakularny wzrost odnotowała energia słoneczna. W ciągu zaledwie siedmiu lat moc zainstalowana paneli fotowoltaicznych zwiększyła się 38-krotnie – z 600 MW w 2018 roku do imponujących 23 GW w lipcu 2025 roku.
Ten wynik znacznie przewyższył prognozy zawarte w rządowej strategii "Polityka Energetyczna Polski 2040", która zakładała osiągnięcie zaledwie 5 GW mocy fotowoltaicznej w 2025 roku. Rzeczywistość okazała się ponad czterokrotnie lepsza od najoptymistyczniejszych scenariuszy.
Odnawialne źródła energii zyskują na znaczeniu
Udział odnawialnych źródeł energii w krajowej produkcji prądu wzrósł z 12,7 proc. w 2018 roku do 29,4 proc. w 2025 roku. To oznacza, że niemal co trzecia kilowatogodzina energii elektrycznej w Polsce pochodzi obecnie ze źródeł odnawialnych.
Równocześnie znacząco zmniejszył się udział węgla w polskim miksie energetycznym:
- Węgiel kamienny: spadek z blisko 50 proc. do 32 proc.
- Węgiel brunatny: redukcja z niemal 30 proc. do 21 proc.
Program jądrowy nabiera rozpędu
Postępy w transformacji energetycznej nie ograniczają się tylko do odnawialnych źródeł energii. Polski program jądrowy również znacząco przyspieszył w ostatnich latach.
Inwestycja ma już wybranego generalnego wykonawcę – konsorcjum Bechtel-Westinghouse. Zgodnie z harmonogramem, prace budowlane rozpoczną się w 2028 roku, a pierwszy reaktor jądrowy zostanie uruchomiony w 2036 roku.
Równolegle rozwijane są projekty małych reaktorów modułowych (SMR). Spółka Orlen Synthos Green Energy uzyskała już decyzję zasadniczą dla sześciu lokalizacji, gdzie na początku przyszłej dekady mają zostać uruchomione reaktory BWRX-300.
Transport elektryczny wciąż wymaga wsparcia
Mimo postępów w transformacji energetycznej, sektor transportu pozostaje wyzwaniem. Udział pojazdów elektrycznych w sprzedaży nowych aut w Polsce wynosi jedynie 5,7 proc., podczas gdy średnia unijna osiąga 21 proc., a w Norwegii aż 92 proc.
Redukcja emisji CO2 na poziomie 13 procent
Wprowadzone dotychczas działania klimatyczne przyniosły wymierny efekt w postaci spadku emisji z 424 mln ton CO2e w 2018 roku do 374 mln ton w 2024 roku, co oznacza redukcję o 13 proc.
"W sektorach objętych systemem EU ETS emisje CO2 zmniejszyły się o 13 proc., co pokazuje skuteczność wprowadzanych rozwiązań proekologicznych"
Wyzwania na przyszłość
Eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego podkreślają, że kluczowym pytaniem pozostaje tempo dalszej dekarbonizacji gospodarki. Dotychczasowe sukcesy w transformacji energetycznej stwarzają solidne podstawy do kontynuacji zmian, ale wymagają utrzymania dynamiki inwestycji i reform.
Transformacja energetyczna w Polsce nabrała tempa znacznie większego, niż przewidywano jeszcze siedem lat temu. Spektakularny rozwój fotowoltaiki, postępy w programie jądrowym oraz systematyczna redukcja udziału węgla w miksie energetycznym pokazują, że kraj konsekwentnie realizuje cele klimatyczne i energetyczne.
